DĐYABETĐK HASTALARDA SAFRA KESESĐ TA SIKLIĞI, NORMAL POPÜLASYONDAN DAHA MI SIK GÖRÜLÜYOR? Mehmet DEMĐR ve Ark. T Klin J Gastroenterohepatol 2004, 15 1 Diyabetik Hastalarda Safra Kesesi Ta Sıklığı, Normal Popülasyondan Daha mı Sık Görülüyor? ¶ ARE GALLSTONES SEEN MORE FREQUENTLY IN DIABETIC PATIENTS THAN THE NORMAL POPULATION? Mehmet DEMĐR*, Fatih DEDE*, Erdal ESKĐOĞLU*, Mehmet KÖ**, Enver ÜNER*, Elvin DOĞAN** * Uz.Dr., Ankara Numune Eğitim ve Aratırma Hastanesi 2. Dahiliye Servisi, ** Dr., Ankara Numune Eğitim ve Aratırma Hastanesi 2. Dahiliye Servisi, ANKARA Özet Amaç: Diabetes mellitus (DM) da safra kesesi taı (SKT) önemli morbidite nedenlerinden birisidir. Yapılan çalı- malarda, DM’ta SKT sıklığının DM olmayan hastalara göre fazlalığı konusunda henüz bir görü birliliği yoktur. Bu çalımanın amacı, diyabetik hasta popülasyonunda (Tip 1 ve Tip 2 DM’lu hastalarda) SKT sıklığını, SKT ile diyabetin süresi, tipi, uygulanan tedavi ekli, diyabetin geç komplikasyonları, açlık kan eker düzeyi, HbA 1 c dü- zeyi, plazma kolesterol, trigliserit, lipoprotein düzeyleri ve karaciğer fonksiyon testleri ile ilikisini aratırmaktı. Gereç ve Yöntemler: Bu çalımaya, Ankara Numune Eğitim ve Aratırma Hastanesi Dahiliye Kliniklerine 1998 Ara- lık-2000 Ocak tarihleri arasında DM tanısı ile yatan 487 hasta, retrospektif değerlendirilerek alındı. Kontrol grubu Ankara Numune Eğitim ve Aratırma Hastanesi Dahiliye polikliniklerine, 2000 Haziran-2000 Ağustos tarihleri a- rasında bavuran, bilinen diyabeti, SKT sıklığını etkile- yecek bir hastalığı olmayan, 35 ya üzerindeki 589 kii- den olutu. Elde edilen verilerin analizinde Mann Whitney U testi ve ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: Çalımaya alınan 487 DM’li hastanın 426 (%87.47)’sı tip 2 DM, 61 (%12.52)’i tip 1 DM idi. Tip 2 DM hastaların 103 (%24.17)’ünde, kontrol grubunun 112 (%19.01)’sinde SKT tespit edildi. Aradaki fark istatistik- sel olarak anlamlı değildi (p>0.05). SKT olanlarda ya, kadın cinsiyet, olmayanlara göre istatistiksel olarak an- lamlı bulundu (p<0.05). DM süresi, uygulanan tedavi ekli, geç komplikasyonları, karaciğer enzim yüksekliği, açlık kan eker düzeyleri, HbA 1 c düzeyi, plazma koleste- rol, trigliserit, lipoprotein düzeyleri, SKT sıklığı istatis- tiksel anlamlı değildi (p>0.05). Tip 1 DM hastaların 3 (%4.90)’ünde SKT mevcuttu. Sonuç: Biz bu çalımada, tip 2 DM hastalarda SKT sıklığında, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir artı olmadığını saptandık. SKT olan DM hastaların olmayan- lara göre daha ileri yata ve kadın cinsiyette olduğunu tespit ettik. Ayrıca bu çalımada DM tedavisi, regülasyonu ve koplikasyonları ile SKT sıklığı arasında bir iliki olmadığını saptadık. Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Safra kesesi taı T Klin Gastroenterohepatoloji 2004, 15:1-8 Summary Objective: Gallstone (GD) is an important cause of morbidity in diabetes mellitus (DM). Many studies performed have failed to arrive at a consensus for the increased incidence of GD in DM. Whilst evaluating the incidence of GD in a diabetic population (type 1 and type 2 DM), this study has aimed to analyse the relation between incidence of GD and the duration, therapy, late complications, fasting blood glucose, HbA 1 c levels, plasma cholesterol, triglyc- eride, lipoprotein levels and liver function tests in pa- tients with DM. Material and Methods: This study was performed by retro- spectively analysis of 487 diabetic patients who had at- tended the internal medicine clinic of Ankara Numune Educational and Research hospital 1998 and December 2000. The control group included of 589 non diabetic pa- tients above the age of 35 with no DM, renal or liver dis- ease attending the internal medicine department between July and August 2000. The data was analysed using the Mann Whitney U test and the Ki square test. Results: Of the 487 patients included in the study 426 (87.47%) were type 1 and 61 (12.52) were type 2 DM. 103 patients with type 2 (24.17%) whilst 112 (19.1%) in the control group were diagnosed of having GD. The dif- ference was found to be statistically irrelevant (p>0.05). Female gender and increased age between patients with and without GD was found to be statistically relevent (p<0.05). No relation was found between the duration, therapy, late complications, fasting blood glucose, HbA 1 c levels, plasma cholesterol, triglyceride, lipoprotein levels and abnormal liver function tests, regarding the inci- dence of GD (p>0.05). 3(4.90%) patients with type 1 DM were found to have GD. Conclusion: In this study we found that GD when compared with the control group did not show an increased inci- dence in the diabetic population. GD in diabetic patients were of more advanced age and female gender when compared to diabetics who were found not to have GD. Also, we concluded that GD is not related to diabetic therapy regimens, regulation or the presence of diabetic complications. Key Words; Diabetes Mellitus, Gallstone T Klin J Gastroenterohepatol 2004, 15:1-8