MİKROBİYOLOJİ BÜLTENİ 9 MİKROBİYOL BÜLT 2006, 40: 9-14 9 DIŞKI KÜLTÜRLERİNDEN 1999-2003 YILLARI ARASINDA İZOLE EDİLEN SHIGELLA TÜRLERİ VE ANTİBİYOTİKLERE DİRENÇ ORANLARI § ANTIBIOTIC RESISTANCE RATES OF SHIGELLA SPECIES ISOLATED FROM STOOL CULTURES IN THE YEARS 1999-2003 Özlem ALICI*, Z. Cibali AÇIKGÖZ**, Şöhret GAMBERZADE*** Safiye GÖÇER****, M.Kasım KARAHOCAGİL***** ÖZET: Bu çalışmada 1999-2003 yılları arasında hastanemiz mikrobiyoloji laboratuvarına gönderilen 5396 adet dışkı kültüründen klasik yöntemlerle izole edilen ve tanımlanan 115 Shigella suşunun tür dağılımı, mevsimsel izolasyon sıklıkları ve antibiyotik duyarlılıkları araştırılmıştır. İzolatların 96’sı (%83.5) S.sonnei, 15’i (%13) S.flexneri, 3’ü (%2.6) S.dysenteriae, 1’i (%1.9) S.boydii olarak tanımlanmıştır. Kümülatif olarak en yüksek izolasyon oranlarının yaz ve sonbahar aylarında, özellikle Ağustos, Eylül ve Ekim’de (sırasıyla, % 24, % 40, % 17) olduğu belirlenmiştir. Antibiyotik direnci açısından trimetoprim- sülfametoksazol %79.1 oranı ile ilk sırayı almış, ampisilin %19.1 oranı ile onu izlenmiştir. Her iki antibiyotiğe eş zamanlı direnç gösteren izolat oranı %12.2 olarak saptanmıştır. Hiçbir izolatta siprofloksasin direnci görülmemiş, sadece bir S.sonnei izolatında çift disk sinerji yöntemi ile geniş spektrumlu beta- laktamaz (GSBL) varlığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, siprofloksasin şigellozis tedavisinde güvenilir ampirik tedavi olma özelliğini korumaktadır. Ancak ileride bu seçeneği kaybetmemek için, antibiyogram kılavuzluğunda olmak kaydıyla, halen %80 etkinliğe sahip görünen ampisilinin öncelikli tedavi seçeneği olarak benimsenmesi uygun olacaktır. Öte yandan, Salmonella’lardan sonra Shigella suşlarında da GSBL üretiminin ortaya çıkması, uygunsuz antibiyotik kullanımının tehlikeli sonuçları konusunda uyarıcı bir veri olarak algılanmalıdır. Anahtar sözcükler: Shigella, antibiyotik direnci, dışkı kültürü. ABSTRACT: In this study, species distribution, seasonal isolation rates and antibiotic susceptibilitiy patterns of 115 Shigella spp, isolated from 5396 § Bu çalışma, XXXI. Türk Mikrobiyoloji Kongresi’nde (Kuşadası, Aydın, 2004) poster olarak sunulmuştur. * Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi, İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Ankara. ** T.C. Sağlık Bakanlığı Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara. *** Özel Akay Hastanesi, Ankara. **** Özel Lokman Hekim Hastanesi, Ankara. ***** T.C. Sağlık Bakanlığı Oltu Devlet Hastanesi, Erzurum. Geliş Tarihi: 26.01.2006 Kabul Ediliş Tarihi: 13.03.2006