21 ‘ARKEOLOJİK ALANDA MİMARIN ROLÜ’: UYGULAMALI BİR EĞİTİM MODELİ ‘THE ROLE OF ARCHITECT IN ARCHAEOLOGICAL FIELD STUDIES’: A PRACTICE-BASED TRAINING MODEL Umut ALMAÇ* 1 - Bilge AR** 2 - Görkem GÜNAY*** 3 - Zeynep KUBAN**** 4 ÖZET Tarihi çevrede çalışan mimarın, ister arkeolojik verilerin daha etkin biçimde korunması için inşa edilecek bir koruma çatısının tasarımı, ister kazılarla ortaya çıkan yapıların belgelenmesi, isterse alanda gerçekleştirilecek bir anastylosis uygulamasının planlanması olsun, hangi amaçla alanda bulunduğundan bağımsız olarak bazı temel donanımlara sahip olması beklenir. Mimarın öncelikle; tarihi yapı ve çevrenin farkına varması, onu algılaması, anlaması ve değerlendirebilmesi gerekir. Mimarlık eğitiminde bu donanımın sağlanmasına ve arkeolojik alana yönelik eğitimlerin eksik olduğu gözlemlenmektedir. Bu çalışmada, pek çok farklı disiplinin katkısını gerektiren arkeolojik alan araştırmalarında; taşınmaz kültürel mirasın tespiti, belgelenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili çalışmalarda sorumluluk alacak mimar ve mimar adaylarının yetiştirilmesi için önerilen uygulamalı bir eğitim modeli tartışılmaktadır. Buna yönelik bir eğitim modelinin oluşturulması ve konunun gelecekte kredili bir ders olarak da mimarlık temel eğitimi içinde yerini alabilmesi amacıyla arkeolojik kazıların sürdüğü dönemlerde mimarlık lisans öğrencileri ile seçilen alanlarda bir dizi yaz okulu gerçekleştirilmiştir. Yaz okullarında arkeolojik alanlardaki zorluklar ve kazı ekiplerinin çok disiplinli yapıları gözlemlenmiş ve yapılan eğitimlerde mimarın belgelemenin yanı sıra çok sayıda başka roller alabileceği üzerinde durulmuştur. Eğitim sırasında geleneksel ölçüm teknikleri öğretilmiş ve tatbik edilmiş, aynı zamanda dijital yöntemleri de içeren uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, gelecekte atılması muhtemel *1 Dr. Öğretim Üyesi, İTÜ Mimarlık Fakültesi, Harbiye, Taşkışla Cd. No:2, 34367 Şişli/İstanbul, Türkiye e-posta: almacum[at]itu.edu.tr ORCID: 0000-0002-9038-2502. ** 2 Doç. Dr., İTÜ Mimarlık Fakültesi Harbiye, Taşkışla Cd. No:2, 34367 Şişli/İstanbul, Türkiye. e-posta: bar[at]itu.edu.tr ORCID: 0000-0002-5852-1779 *** 3Ar. Gör., İTÜ Mimarlık Fakültesi Harbiye, Taşkışla Cd. No:2, 34367 Şişli/İstanbul, Türkiye. e-posta: gunaygo[at]itu.edu.tr ORCID: 0000-0002-2664-669X **** Prof. Dr., İTÜ Mimarlık Fakültesi Harbiye, Taşkışla Cd. No:2, 34367 Şişli/İstanbul, Türkiye. e-posta: kuban[at]itu.edu.tr ORCID: 0000-0002-4385-6875 DOI : 10.22520/tubaked2022.25.001 The contents of this system and all articles published in Journal of TÜBA-KED are licenced under the "Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0". TÜBA-KED 25/2022 Makale Bilgisi Başvuru: 16 Mart 2022 Hakem Değerlendirmesi: 31 Mayıs 2022 Kabul: 20 Temmuz 2022 Article Info Received: March 16, 2022 Peer Review: May 31, 2022 Accepted: July 20, 2022