Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 6/3 Summer 2011, p. 175-195 TURKEY MALYA’DA ÂŞIK İRFANİ’DEN DERLENEN NERGİS HİKÂYESİ Erdoğan ALTINKAYNAK ÖZET Sözlü anlatım ürünleri içerisinde destandan romana geçişin edebî bir merhalesini teşkil eden halk hikâyeleri, XVI. yüzyıldan itibaren mitoloji, masal ve destancılık geleneğinden miras kalan pek çok unsurla karşımıza çıkmıştır. Günümüzde âşıklık geleneğinin hâlâ canlı olarak devam ettiği Erzurum yöresinde âşıklık geleneğine bağlı olarak hikâye anlatma geleneği de devam etmektedir. Bu makalede, Malya’da Âşık İrfani’den derlenen Nergis hikâyesinin, hikâye anlatma geleneği içerisindeki sosyal zemininden bahsedildikten sonra şahıs kadrosu, zaman ve mekân bakımından tahlili yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Mitoloji, Halk Hikâyesi, Nergis, Âşık. THE NARCISSUS STORY WHICH COMPILED FROM ÂŞIK İRFANİ IN THE MALYA ABSTRACT The folk stories that constitute a step of literary to novel from epic within types of verbal expression have met many elements that descend from the tradition of mythology, tale and epic since 16th century. Today, the tradition of minstrelsy stil continued tol ive in the Erzurum region depending on the minstresy traditon continues in the tradition of storytelling. In this article, after being mentioned the social background in the tradition of storytelling of Narcissus story which compiled from Âşık İrfani in the Malya, the story has been analyzed in terms of persons, time and place. Key Words: Mythology, Folk Story, Narcissus, Âşık. Giriş Bugüne kadar halk hikâyeleri hakkında yerli ve yabancı pek çok araĢtırma yapılmıĢ ve bu araĢtırmalar yayınlanmıĢtır. Yayınlanan çalıĢmalar içerisinde halk hikâyelerinin çeĢitli tanımları ve tasnifleri de vardır. Biz, bu hikâye tanımlarından Ali Berat Alptekin‟in tanımını esas alıyoruz : “Göçebelikten yerleşik hayata geçişin ilk mahsullerinden olup; aşk, kahramanlık, vb. gibi konuları işleyen; kaynağı Türk, Arap-İslam ve Hint-İran olan, büyük ölçüde âşıklar ve meddahlar tarafından anlatılan nazım-nesir karışımı anlatmalardır”(Alptekin, 1997,7) Türk Halk hikâyeleri tasnif edilirken de her araĢtırmacı kendine göre bir yol denemiĢtir. Kimileri genel manada ana hatlarıyla konularını hedef almıĢ,( Öztürk, 1986, 60; Kunosh‟a atfen 1986, 61) kimisi meydana geliĢlerini esas almıĢ, (Boratav‟dan nakil, 51.) kimisi konu ve yayılma Doç. Dr., Ardahan Ü. İnsani Bilimler ve Ed. Fak. Türk Dili ve Ed. Böl. El -mek: erdoganaltinkaynak@mynet.com