Sultan İlahİyat AraŞtIrmalarI Dergİsİ Altı Aylık Hakemli Kısa Makale, Araştırma ve İnceleme Dergisi Vol./Cilt: 1, Issue/Sayı: 1, ss. 85-100, December/Aralık 2023 Citation Information/Kaynakça Bilgisi Akdemir, Merve – Gül, Ali Rıza. “Kur’ân’da İnsanla İlgili Sembolik İfadelerin Analizi”. Sultan İlahiyat Araştırmaları Dergisi (SİAD) 1/1 (Aralık 2023), 85-100. DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.10443449 Kur’ân’da İnsanla İlgili Sembolik İfadelerin Analizi  Analysis of Symbolic Expressions About Humans in the Quran Merve Akdemir 1 Ali Rıza Gül 2 Öz Her kelam sahibinin kendine özgü bir dili ve anlatım biçimi vardır. Yüce Allah ilah olması hasebiyle diğer kelam sahiplerinden ontolojik anlamda farklı vasıflar taşımaktadır. Dolayısıyla kendisiyle arasında ontolojik farka sahip olan insan ile iletişime geçmesi ve onun algısına hitap edebilmesi de belirli bir iletişim düzlemini gerekli kılmaktadır. Aynı zamanda bu iletişim biçimi insanın anlama sorununu da beraberinde getirebilmektedir. Yüce Allah’ın insan için vahyettiği bildirimler dil yönünden genel olar ak açık anlatımlı ve kolaylıkla anlaşılabilir olsa da önemli bir kısmı itibariyle sembolik anlatımlı olup insan kavrayışını yoran ve anlamayı zorlaştıran taraflar ihtiva etmektedir. Toptancı bir bakış açısıyla bu ilahi bildirimlerin hepsini sembolik anlatım kabul ederek yalnızca sembolik anlamlara yönelen bir yaklaşım sergilemek veya hepsini gerçek anlatım addederek sadece lügavî manaları itibariyle değerlendirmek birtakım anlama ve yorumlama problemlerine yol açmaktadır. Zira bu ifadelerin tek tip bir yaklaşım tarzı esas alınarak değerlendirmeye tabi tutulması hem anlam zenginliğini yok etmekte hem de verilmek istenen mesajın doğru anlaşılmasının önüne geçmektedir. İfadelerin doğru anlaşılması ve yorumlanması ancak onlara doğru anlama ve yorumlama teknikleriyle yaklaşılması halinde mümkün olabilir. İşte bu noktada dilde soyut olanın anlaşılabilir hale getirilmesi için başvurulan somutlaştırarak anlatma tekniklerinden yararlanmak isabetli olacaktır. Kur’ân’ın insan hakkındaki sembolik ifadelerini anlamada da Arap dilinin yalnızca yapıbilim (sarf) ve sözdizim (nahiv) kaidelerine dayanmak yetersiz kalmaktadır. Bu yüzden biz bu çalışmamızda Kur’ân’da yer alan ve insandan bahseden sembolik ifadeleri zikrettiğimiz dilsel kuralları ihmal etmeyen, fakat onları aşan analiz yöntemlerini esas alarak çözümlemeyi konu edindik. Araştırmamız esnasında müfessirlerin büyük çoğunluğunun da bu ifadeleri aynı metotla yorumladıklarını tespit ettik ve onların bu tavırlarını kendimize rehber edindik. Kur’ân’daki insan tasavvurunun önemli bir yanını ortaya koymayı amaçladığımız bu araştırma sembolik ifadeler içeren ayetlerin doğru bir biçimde anlaşılmasını ve yorumlanmasını sağlayan bir yöntem ortaya koyması bakımından oldukça önemlidir. Önce Sembolizm kavramının çerçevesini çizdiğimiz, sonra da Kur’ân kıssalarının içinde ve haricinde yer alan sembolik anlatımların insanla ilgili olanlarını belirleyerek analiz  Araştırma Makalesi / Research Article, Geliş Tarihi / Date Received: 21.12.2023, Kabul Tarihi / Date Accepted: 30.12.2023, Yayın Tarihi / Date Published: 31.12.2023. 1 ESOGÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Öğrencisi, E-Mail: birlahza16@gmail.com, ORCID: https://orcid.org/0009-0006-8751-4080 2 Prof. Dr., ESOGÜ İlahiyat Fakültesi Temel İslâm Bilimleri Tefsir Anabilim Dalı, E-Mail: argul@ogu.edu.tr, ORCID: https://orcid.org/0000-0002-5194-3223