607 Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology, 9(3): 607-614, 2021 DOI: https://doi.org/10.24925/turjaf.v9i3.607-614.4152 Turkish Journal of Agriculture - Food Science and Technology Available online, ISSN: 2148-127X │ www.agrifoodscience.com │ Turkish Science and Technology Publishing (TURSTEP) Population Dynamics of Olive Fly (Bactrocera oleae (Gmelin)) (Diptera: Tephritidae) and Its Damage in Aydın Province Fulya Kaya Apak 1,a,* , Hüseyin Başpınar 2,b 1 Laboratory Technology Program, Koçarlı Vocational School, Aydın Adnan Menderes University, 09970 Koçarlı/Aydın, Turkey 2 Department of Plant Protection Faculty of Agriculture, Aydın Adnan Menderes University, 09010 Aydın, Turkey * Corresponding author ARTICLE INFO ABSTRACT Research Article Received : 11/12/2020 Accepted : 23/02/2021 Emergence period of Olive fly (Bactrocera oleae (Gmelin)) (Diptera: Tephritidae) and its population changes and damage on the fruits were studied in three olive orchards in Umurlu, Dalama and Çakmar districts in Aydın province. During the study, one McPhail trap with 2 per cent diammonium phosphate liquid (McPhail), one yellow visual trap with pheromone capsule on (YVTP), and three yellow visual traps mounted an eppendorf capsule within pure ammonium acetate (AA) were placed in each olive orchards. Studies were conducted between 2009-2011 years, and the traps were counted weekly. As a result of population monitoring, first flies were seen on the traps in mid-October and continued during the season till mid-December when its emergence ended. The population levels were too low during the study. However, as the population peaked, the higher population level was determined on YVTP with 307.0 individual/trap in olive orchard in Umurlu district in October 30, 2009. On the other hand, it was counted 70,0 individual/trap in McPhail and 51.3 individual/trap in avarage in AA. The damage on the fruit was the highest in Umurlu with 17.2 per cent in 2009. The population levels in Dalama and Çakmar were 45.0 and 3.0 individual/trap in pheromone traps, and 8.0 and 1.0 individual/trap in avarage in AA, respectively. The damages on the fruits were 8.9 and 3.7 per cent in Dalama and Çakmar, respectively. The population level and damage were appeared in a very low levels in the following years of the study. Keywords: Bactrocera oleae Olive fly McPhail trap Diamonium phosfate Amonium acetate Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 9(3): 607-614, 2021 Aydın İli Zeytin Alanlarında Zeytin Sineği (Bactrocera oleae (Gmelin)) (Diptera: Tephritidae)’ nin Populasyon Değişimleri ve Zararı MAKALE BİLGİSİ Ö Z Araştırma Makalesi Geliş : 11/12/2020 Kabul : 23/02/2021 Bu çalışma ile Aydın ili Umurlu, Dalama ve Çakmar mahallelerinden seçilen üç zeytin bahçesinde Zeytin sineği (Bactrocera oleae (Gmelin)) (Diptera: Tephritidae)’ nin mevsim içinde ortaya çıkış zamanı, populasyon değişimi ve meyvelerdeki bulaşıklılık oranı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada her bir bahçeye birer adet %2 diamonyum fosfat içeren McPhail (McPhail) ve feromon kapsüllü görsel sarı yapışkan tuzak (feromon), ayrıca üçer adet içerisine amonyum asetat konulmuş epondorf tüplerin monte edildiği görsel sarı yapışkan tuzaklar (AA) asılmıştır. Çalışma 2009-2011 yılları arasında yürütülmüş ve tuzaklar haftalık olarak kontrol edilmiştir. Yapılan populasyon takibi çalışmaları sonucunda tuzaklarda ilk ergin sinekler genel olarak Ekim ayının ortalarında yakalanmış ve mevsim süresince devam etmiş ve Aralık ayının ortalarına doğru popülasyonun sıfır düzeyine indiği gözlemlenmiştir. Örnekleme alanlarında Zeytin sineği populasyonu çok düşük düzeylerde seyretmiştir. Ancak popülasyonun maksimuma ulaştığı 2009 yılında Umurlu’ daki bahçede daha yüksek bir popülasyon ortaya çıkmış ve 30 Ekim 2009 tarihinde feromon tuzakta 307,0 birey/tuzak birey saptanmıştır. Popülasyon düzeyleri aynı tarihte aynı bahçede McPhail tuzakta 70,0 birey/tuzak, AA tuzaklarda ise ortalama 51,3 birey/tuzak olarak belirlenmiştir. Meyvelerde en fazla bulaşıklılık oranı ise yine aynı yıl %17,2 olarak Umurlu’da bulunmuştur. Aynı tarihte Dalama ve Çakmar’daki bahçelerde de sırasıyla feromon tuzaklarda 45,0 birey/tuzak ve 3,0 birey/tuzak; McPhail tuzaklarda 8,0 birey/tuzak ve 1,0 birey/tuzak; AA tuzaklarda ise ortalama 4,7 birey/tuzak ve 0,3 birey/tuzak olarak belirlenmiştir. Dalama ve Çakmar’da en fazla vuruk oranları sırasıyla %8,9 ve %3,7 olmuştur. Çalışmadaki diğer yıllarda hem popülasyon hem de meyvelerdeki vuruk oranları çok düşük gerçekleşmiştir. Anahtar Kelimeler: Bactrocera oleae Zeytin sineği McPhail tuzak Diamonyum fosfat Amonyum asetat a fulya.apak@adu.edu.tr http://orcid.org/0000-0001-9226-6583 b hbaspinar@adu.edu.tr https://orcid.org/0000-0002-8659-7834 This work is licensed under Creative Commons Attribution 4.0 International License