Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2023;15(1):263-74
263
Hemşirelik Eğitiminde Kullanılan Performans Değerlendirme
Araçları: Dereceli Puanlama Anahtarları ve Kontrol Listeleri:
Geleneksel Derleme
Performance Evaluation Tools Used in Nursing Education:
Rubrics and Checklists: Traditional Review
Emine ŞENYUVA
a
, Yağmur ŞEN
a
a
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelikte Eğitim ABD, İstanbul, Türkiye
ÖZET Günümüzde eğitim sistemlerinde, eğitimci rollerinde, öğrenen
profilinde vb. yaşanan değişme ve gelişmeler eğitim programlarını eği-
timci merkezli yaklaşımdan öğrenenlerin bireysel öğrenmelerini des-
tekleyen, aktif katılımlarını sağlayan, eğitimcinin rehber/yönlendiren
rolünü ön plana çıkaran öğrenen merkezli yaklaşıma doğru değiştirmiş-
tir. Yaşanan tüm bu değişimler, eğitim sürecinin önemli bir ögesi olan
ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarını, yöntem ve araçlarını da değiş-
tirmiş, öğrenenlerin notlandırılmasını amaçlayan, sonuç/ürün odaklı ge-
leneksel değerlendirme yöntem ve araçları yerini öğrenenlerin, üst düzey
öğrenmelerinin ve yeterliklerinin değerlendirildiği değerlendirme yön-
tem ve araçlarına bırakmıştır. Geçmişte öğrenenlerin performanslarını
değerlendirmek amacıyla ağırlıklı olarak klasik değerlendirme yöntem
ve araçları kullanılırken, günümüzde kimin, neyi, ne zaman, hangi or-
tamda ve hangi performans düzeyinde öğreneceğini ve bunun ne şekilde
ölçüleceğini belirlemek, karşılaşılan sorunları çözmek ya da daha ob-
jektif değerlendirmeler yapabilmek için ağırlıklı olarak farklı perfor-
mans değerlendirme yöntem ve araçları kullanılmaktadır. Kuramsal ve
uygulamalı eğitimi kapsayan hemşirelik eğitiminde, psikomotor öğ-
renme kazanımlarının değerlendirilmesinde en sık kullanılan değerlen-
dirme yöntem ve araçları; dereceli puanlama anahtarları ve kontrol
listeleridir. Bu değerlendirme yöntem ve araçları; laboratuvar uygula-
malarında ve klinik uygulamalarda, öğrenenin performansının uygulan-
ması sırasında izlenen sürecin değerlendirilmesinde ve ortaya çıkan
performans ürünün değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılmaktadır. De-
ğerlendirme yöntem ve araçlarının iyi bilinmesi ve eğitimin/dersin/ko-
nunun amaç ve hedeflerine uygun değerlendirme yöntem ve araçlarının
belirlenerek kullanılması etkili ve verimli bir değerlendirmenin gerçek-
leştirilebilmesi açısından son derece önemlidir. Bu kapsamda derlemede;
performans değerlendirme ve hemşirelik eğitiminde performans değer-
lendirmede kullanılan dereceli puanlama anahtarları ve kontrol listele-
rini ve bunların özelliklerini tartışmak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Performans; performans ölçme;
performans değerlendirme;
dereceli puanlama anahtarı; kontrol listesi
ABSTRACT Nowadays, changes and developments in education sys-
tems, educator roles, and learner profiles have changed education pro-
grams from an educator-centered approach to a learner-centered
approach that supports learners’ individual learning, ensures their active
participation, and emphasizes the guide/director role of the educator.
All these changes have also changed the assessment and evaluation ap-
proaches, methods, and tools, which are an important element of the
education process, and the traditional results/product-oriented assess-
ment methods and tools that aim at grading the learners have been re-
placed by the assessment methods and tools in which the high-level
learning and competencies of the learners are evaluated. While tradi-
tional assessment methods and tools were mainly used to evaluate the
performance of learners in the past, today, different performances are
mainly used to determine who will learn what, when, in which envi-
ronment and at what performance level, and how it will be measured,
to solve the problems encountered, or to make more objective assess-
ments. Evaluation methods and tools are used. Rubrics and checklists
are the most frequently used evaluation methods and tools in the eval-
uation of psychomotor learning outcomes in nursing education, which
includes theoretical and practical education. These evaluation methods
and tools are frequently used in the evaluation of the process followed
during the implementation of the learner’s performance in laboratory
and clinical applications and in the evaluation of the resulting perfor-
mance product. It is important to know the evaluation methods and tools
well and to determine and use the evaluation methods and tools suitable
for the aims and objectives of the education/lesson/subject in order to
realize an effective and efficient evaluation. In this context, the aim of
the review is to discuss the rubrics and checklists used in performance
evaluation and performance evaluation in nursing education and their
properties.
Keywords: Performance; performance measurement;
performance evaluation;
rubric; checklist
DERLEME REVIEW
DOI: 10.5336/nurses.2022-91771
Correspondence: Yağmur ŞEN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelikte Eğitim ABD, İstanbul, Türkiye
E-mail: yagmuraydogan@iuc.edu.tr
Peer review under responsibility of Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences.
Received: 03 Jun 2022 Accepted: 12 Sep 2022 Available online: 19 Sep 2022
2146-8893 / Copyright © 2023 by Türkiye Klinikleri. This is an open
access article under the CC BY-NC-ND license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/).
Türkiye Klinikleri Hemşirelik Bilimleri Dergisi
Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences