Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 349 Aralık 2023 Cilt 25 Sayı 2 (349-374) DOI: 10.26468/trakyasobed.1358847 Araştırma Makalesi/ Research Article OPEN ACCESS © Copyright 2023 Bozdemir & Özçelik UZAK DOĞU KÜLTÜRLERİNDE SERAMİK URNA CERAMIC URN IN FAR EASTERN CULTURES Oğuz BOZDEMİR * , Hüseyin ÖZÇELİK ** Geliş Tarihi: 12.09.2023 Kabul Tarihi: 04.12.2023 (Received) (Accepted) ÖZ: Seramiğin kullanımı, insanlık tarihinin çok eski dönemlerine kadar uzanmaktadır. İlk başlarda temel ihtiyaçların karşılanması için gereksinim duyulan bir malzeme olarak kullanılan seramik, zamanla kullanım alanını genişletmiş ve insan kültürünün ayrılmaz b ir parçası haline gelmiştir. Uzak Doğu’da seramik, günlük yaşamda kullanımının yanı sıra, Budizm ve Taoizm gibi dinlerin etkisinin artmasıyla birlikte dini törenlerde de yerini almaya başlamıştır. Hayatını kaybeden kişinin kutsallığına ve onurlu bir şekilde uğurlanmasına verilen önem gereğince kremasyon uygulanan ölünün beden külünün saygı işareti olarak özel kaplara konulması geleneği başlamış ve farklı malzemelerden imal edilmiş kapların kullanımı yaygınlaşmıştır. En yaygın olarak URNA adı verilen seramik kaplar üretilmeye başlanmıştır. Çeşitli kültürel inançlara göre, “urn”, “burial jar” ve “navs” olarak adlandırılan, genellikle vazo şeklinde yapılan seramik kaplar, beden küllerinin saklanmasında sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Özenle hazırlanmış ve karmaşık desenlerle süslenen urnalar, ölen kişinin sosyal statüsünü ve kültürünü yansıtan birçok ayırt edici özelliğe sahiptir. Urnalar günlük hayatta kullanılan sıradan çömleklerden daha fazlasını temsil eder ve kültürel bir değer taşır. Urnalar Uzak Doğu’da seramiğin dışında, metal, ahşap gibi farklı malzemelerden de yapılmakla birlikte, genellikle seramik malzeme kullanılmıştır. Bunun nedeni, bölgenin zengin ve köklü seramik kültürüne sahip olmasıdır. Uzak Doğu kültürlerinde geleneksel cenaze törenlerinin önemli bir parçası olan urnaların tarihini, anlamını ve çeşitliliğini araştırmak, bu çalışmanın amacıdır. Çalışmada, farklı malzeme ve şekillerde yapılan urnaların kültürel anlam ve simgeleştirme açısından benzerlikleri ile farklılıkları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Urna, Seramik, Cenaze, Uzak Doğu ABSTRACT: The use of ceramics dates back to very early periods of human history. Initially used to meet basic needs as a necessary material, ceramics expanded its area of use over time and became an integral part of human culture. In East Asia, in addition to its daily use, ceramics began to find its place in religious ceremonies with the increasing influence of religions such as Buddhism and Taoism. Due to the importance given to the sanctity of the deceased person and being sent off honorably, the tradition has begun to place the ashes of the deceased whose body underwent cremation in special urns as a sign of respect. Furthermore, the use of urns made of various materials has become more widespread. The * Dr. Öğr. Üyesi, Çankırı Karatekin Üniversitesi, bozdemiroguz@gmail.com, ORCID: 0000- 0002-1995-060X ** Doç, Hacettepe Üniversitesi, hsynozlk@gmail.com, ORCID: 0000-0002-5620-661X.