COMU J Mar Sci Fish 2022 5 (Special Issue): 38-54 e-ISSN: 2651-5326 https://doi.org/10.46384/jmsf.1147785 *Corresponding author: alirahmifiratt@gmail.com How to cite this article: Fırat, A.R., Erduğan, H.. (2022). Alien taxa and endangered species in the Çanakkale strait and Bozcaada coasts. COMU J. Mar. Sci. Fish, 5 (Special Issue): 38-54. doi:10.46384/jmsf.1147785xx RESEARCH ARTICLE Alien Taxa and Endangered Species in the Çanakkale Strait and Bozcaada Coasts Ali Rahmi Fırat 1 *, Hüseyin Erduğan 2 1 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Anabilim Dalı, 17100, Çanakkale, Türkiye https://orcid.org/0000-0001-6603-1158 2 Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 17100, Çanakkale, Türkiye https://orcid.org/0000-0002-7047-6640 Received: 24.07.2022 /Accepted: 23.09.2022 / Published online: 28.10.2022 Key words: Bozcaada Çanakkale Boğazı Yabancı Taksonlar Tehlike Altındaki Taksonlar Anahtar kelimeler: Bozcaada Dardanelles Alien Taxa Endangered Taxa Abstract: The entry of thermophilous alien taxa into areas where conditions for survival and dispersal are suitable has accelerated due to increased seawater temperatures and maritime trade. In this study, local and alien marine algae diversity and threatened taxa were compared in order to reveal taxon variation on the coasts of the Dardanelles and Bozcaada. Local, foreign and threatened species were collected seasonally from 8 different stations on the coasts of Çanakkale and Bozcaada at a depth of 0 - 1.5 m in an area of 150 m in length parallel to the coast. A total of 217 taxa were identified, of which 14 were foreign and 5 were endangered species. While the number of alien algae and seagrass taxa is 30, the number of endangered algae and seagrass taxa is 9 on the Turkish coast. Çanakkale Boğazı ve Bozcaada Kıyılarındaki Yabancı Taksonlar ile Tehlike Altındaki Türler Öz: Deniz suyu sıcaklıklarının artması ve deniz ticareti gibi faktörler nedenleri ile, yaşama ve yayılış koşullarının uygun hale geldiği alanlara, sıcak seven yabancı taksonların girişi giderek artmaktadır. Çanakkale Boğazı ve Bozcaada kıyılarında takson değişimi ortaya koymak amacıyla, yerli, yabancı alg çeşitliliği ile tehdit altındaki taksonların karşılaşılaştırıldığı bu çalışmada; Çanakkale ve Bozcaada kıyılarında toplam 8 istasyon belirlenmiş ve bu istasyonlarda 0 – 1,5 m derinlikten kıyıya paralel 150 m uzunluğundaki bir alanda yerli, yabancı ve tehdit altındaki türler mevsimsel olarak çalışılmıştır. Çalışma sonunda toplam 217 takson tespit edilirken bunların 14 tanesi yabancı, 5 tanesini de tehlike altındaki taksonlardadır. Türkiye kıyılarındaki yabancı alg ve deniz çayırı takson sayısı 30 iken tehlike altındaki alg ve deniz çayırı takson sayısı 9 dur. Giriş Muhtemelen dünyada yabancı bir türün girmesine direnebilecek hiçbir ekosistem yoktur. Yabancı deniz türleri için dünya çapındaki vektörler çeşitlidir. Bunlar ticari gemicilik faaliyetleri, kanallar, su ürünleri yetiştiriciliği, balıkçılık, sondaj platformları ve akvaryum endüstrisi gibi öne çıkan faktörleri içeren 15 geniş kategori altında listelenebilir (Bax vd., 2003). Yeni çevrede tanıtılan bir türün başarısı genellikle çeşitli biyo-ekolojik faktörlerin bir kombinasyonuna bağlıdır, ancak Akdeniz'de büyük ölçüde deneyimlendiği gibi, bazı ekosistemlerin istilaya daha açık olduğu bilinmektedir. Akdeniz'deki yabancı deniz biyotasının yakın tarihli bir incelemesinde, Süveyş Kanalı'na yakınlığı ve yoğun deniz trafiği nedeniyle doğu havzasının hala yabancılar için favori destinasyon olduğundan 955 türün varlığından söz edilmektedir (Zenetos vd., 2010). Çok sayıda tropik türün Akdeniz'e akını kuşkusuz günümüzün en dikkat çekici biyo-coğrafik olayıdır (Por, 2009). En detaylı analiz şimdiye kadar Çınar ve diğerleri (2011) tarafından yapılmıştır. Bu çalışma Türkiye'yi çevreleyen denizlerde kaydedilen 277 yabancı tür listesi ve Süveyş Kanalı türleri için öncü olmuştur (Çınar vd., 2011). Akdeniz’in Süveyş kanalıyla bağlantısı ve alıcı ortamın biyolojik çeşitliliğinin fakirliği yerel olmayan türlerin ortama giriş yapmasını kolaylaştırmıştır. Bu sebeple Akdeniz’de yetiştiricilik yapılan sulak alanlarda, limanlarda ve kirli olan bölgelerde yerli olmayan türlerin o noktaya girişi çok görülen bir durumdur. Yabancı hayvan ve bitki türlerinin Akdeniz’e girişi ve gelişimi yüksek orandadır. Eğer böyle devam ederse önümüzdeki birkaç on yılda Akdeniz’deki yerel olmayan flora bireylerinin sayısının yerli bireyleri aşacağı fikri ortaya atılmıştır (Cirik ve Akçalı, 2002). Yerli ve yabancı türlerin ekolojik nişleri benzer olduğundan rekabete girmektedirler ve yabancı türler yerli COMU Journal of Marine Sciences and Fisheries Journal Home-Page: http://jmsf.dergi.comu.edu.tr Online Submission: http://dergipark.org.tr/jmsf