_____________________________________________________________________________________ Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 7, Sayı: 97, Ekim 2019, s. 354-363 ISSN: 2148-2489 Doi Number: http://dx.doi.org/10. 29228/ASOS.36799 Yayın Geliş Tarihi / Article Arrival Date Yayınlanma Tarihi / The Publication Date 19.08.2019 29.10.2019 Doç. Hüseyin ÖZÇELİK Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Seramik hsynozlk@gmail.com Arş. Gör. Sevgi KİLİNÇ Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Seramik sevgikilinc_02@hotmail.com AHLAT MEZAR TAŞLARINDA YER ALAN KANDİL MOTİFİNİN İSLAMİYETTEKİ IŞIK VE NUR KAVRAMLARI ÜZERİNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ Öz Mezar taşları kültür ve sanat tarihi açısından önemli verilere sahip birer tarihi belge olma niteliğindedirler. Yapılan araştırmalar, Anadolu’da yaşamış olan her toplu- mun yaptıkları mezar taşlarında kendi kültürel özelliklerini yansıttıklarını göster- miştir. Türk-İslam sentezini tarihsel ve kültürel anlamda en güzel yansıtan yerler- den biri olan Ahlat, sahip olduğu mezar taşları ile araştırmamıza konu olmuştur. Burada bulunan mezar taşlarının süslemelerindeki motifler, yazılar ve işlemeler, Orta Asya kültürü ile Anadolu kültür özelliklerinin kaynaşması sonucu ortaya çık- mıştır. Ayrıca, İslam dininin hakim olduğu bu bölgede mezar taşlarının süslemeleri de dinin etkisi çerçevesinde gelişmiştir. Bitkisel ve geometrik bezemeler, bordürler, ejder motifi, şamdan ve kandil mezar taşlarının başlıca süsleme öğeleri olarak kar- şımıza çıkar. Bunun yanı sıra Kuranı-ı Kerim’de yer alan ayetler ve kitabeler de mezar taşları üzerinde yer alır. Kullanılan her bir motif ya da yazı özel bir anlama sahip ve bir amaç için işlenmiştir. Burada İslam özelliklerinin yanı sıra, Orta Asya etkisinin de varlığı hissedilir. Mezar taşlarında kullanılan süsleme ögelerinden, ölen kişinin mezarını ahirete kadar aydınlatması için mezar taşı üzerine işlenen kandil motifi dikkat çekicidir. Aslında bir kullanım aracı olan kandilin mezar taşın-