ATATÜRKKÜLTÜRMERKEZİ BAŞKANLIĞI ISBN 978-975-17-4294-0 70,00tl www.akmb.gov.tr Ansiklopedik ALEVİ BEKTAŞİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ Ansiklopedik ALEVİ BEKTAŞİ TERİMLERİ SÖZLÜĞÜ Ahmet GÖKBEL Alevilik, Türk-İslamtarihinin bir parçası olduğu kadar, günümüzün önemli bir sosyal gerçekliğidir de. Bu gerçekliği konu edinen akademik veya popüler nitelikte birçok çalışma yayımlanmış ve halen yayımlanmaya devametmektedir. Her ne kadar günümüzde bazen araları tire ile ayrılarak Alevilik-Bektaşilik biçiminde, bazen de her iki kesimi ifade etmek üzere Alevilik biçiminde adlandırılmakla beraber, gerçekte bu iki yapı arasında birtakımfarklılıkların bulunduğu dikkate alınmalıdır. G Günümüzde Alevilik olgusu, muhteva olarak farklı inanç ve kültür unsurlarının bir karışımı olarak ifade edilse de dinî bir kimlik olarak önümüzde durmaktadır. Son yıllarda Alevilik ve Bektaşilik konusunda kaleme alınmış yayınların sayısı şaşırtıcı bir hızla durmadan artmaktadır. Bu yayınlardan çok azı istisna edilirse, büyük çoğunluğunun Alevilik konusunu her türlü bilimsellikten uzak önyargılı bir yaklaşımla, birtakımsiyasi ve ideolojik gayelere yönelik olarak ele aldıkları görülür. Böylece bilimsel bir araştırma alanına giren bu konu, bir nevi s siyasileştirilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca köken olarak Alevi bir aileden gelme ve Alevilerle yakın ilişki içerisinde bulunma, o kişiyi, Alevilik konusunda bir kitap yazmaya yetkili kılmaz. Bu bağlamda, bu konuyu bilimsel deskıriptif bir metod anlayışının dışında, farklı amaçlara yönelik olarak değerlendiren çoğu yayınların, başta Alevi-Bektaşi vatandaşlarımız olmak üzere bütün topluma zarar verdiği ve toplumda dinî ve millî konularda yeni birtakımayrışmalara yol açtığı gözlenmektedir. B Bir Dinler Tarihi ve Türk Kültür Tarihi uzmanı ve aynı zamanda bu alanda yıllardır çeşitli çalışmalar yapan birisi olarak akademik bakış açısıyla, tarafsız, ön yargıdan uzak, objektif ve tamamen bilimsel metodlar çerçevesinde kalarak konuyu incelemeye çalıştım. Elinizdeki bu eser, yaklaşık on beş yıllık uzun bir çalışmanın ve bilgi birikiminin ürünü olup alt açılımlarıyla birlikte takriben 3500 terimi kapsamaktadır. Terimlerin tesbitinde önsözde i ismini zikrettiğimsözlük, kısmen bana yardımcı olsa da onda yer almayan birçok terim, yüzlerce kitap titizlikle incelenip karşılaştırılarak ortaya konulmuştur. Çalışmada yer alan her bir terimde kaynakların çizdiği çerçeve yansıtılmaya çalışılmış; öznel görüş ve değerlendirmelerden kaçınılmaya gayret edilmiştir. Kaynakçada görüleceği üzere alanın temel kaynakları başta olmak üzere konuyla ilgili yazılmış birçok esere müracaat edilmiş ve bizzat faydalandığım400e y yakın eser kaynakçaya alınmıştır. Ahmet GÖKBEL