DENEYSEL DONUK TEDAVİSİNDE BİR PROSTASİKLİN ANALOĞU, İLOPROST® KULLANIMI İrfan ÖZYAZGAN*, Mustafa TERCAN**, Mehmet BEKERECİOĞLU***, Hüseyin ÜSTÜN**** * Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi An abilim Dalı ** İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı, *** Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi Anabilim Dalı, **** Ankara Hastanesi Patoloji Bölümü ÖZET Lokalîze soğuk yaralanmasındaki dermal iskemiden araşidonîk asit yıkım ürünleri sorumlu tutulmaktadır. Bu nedenle deneysel donuk tedavisinde anüprostaglandin ajanlar denenmiş ve donuk bülsıvılarında agregan ve vazokonstriktör prostaglandin F2a ve tromboksan B2'nin arttığı gösterildikten sonra klinik tedavide aspirin ve ibuprofen kullanılır olmuştur. Ancak bu ajanlar etkilerinde seçici değillerdir. Antiagregan ve vazodilatör etkileri olan (prostasiklin gibi) tüm prostaglandinlerin de yapımını engellemektedirler. Bu durumda klinik donuk tedavisinde kabul görmüş anüprostaglandin ajanların kullanımı tartışılmalı ve donuk fizyopatolojine göre başka tedavi alternatifleri düşünülmelidir. Bu çalışmada tavşan kulaklarında yapılan deneysel donukta bir sentetik prostasiklin analoğu olan "iloprost®" un etkinliği araştırıldı. Kulaklarında donuk oluşturulan tavşanlara 3 gün, günde 2 kez, 20mg/kg, intraperitoneal iloprost® verildi. İloprost®, donuk dokuda iltihabi hücre (nötrofil lökosit ve mast hücresi) sayılarını azaltırken donuk doku canlılık oranını artırdı. Klinikte başka kullanım alanları bulunan iloprost ®'un, yeni çalışmalar ile de donukta etkinliğinin gösterilmesi halinde, klinik donuk tedavisinde bir alternatif olabileceği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: donuk, prostaglandin, iloprost® GİRİŞ "Donuk", soğuk yaralanmalarının lokalize tipidir. Donuk fizyopatolojisİ tam anlaşılamamış olmakla birlikte, sonuçtaki doku kaybından soğuğun yaptığı direk hücre haşan, erimenin gerçekleşmesinden sonra görülen arteriyel daralma ve kan akımının bozulması ile ilerleyen mikrovasküler tromboz olayları sorumlu tutulmaktadır *'5. Donukta, donan kanın dolaşımının tamamen durması ve erime olayından sonra kan akımının tekrar başlaması şeklinde bir "no-reflow" fenomeni gözlenir6. Donuğun klinik tedavisi ile ilgili temel prensipler deneysel bazı SUMMARY The Vse OfA Prostacycline Analogue, İloprost® in Experi- mental Frostbite Injury The degradation products of arachidonic acid have been ac- cused of the dermal ischemia in frostbite Injury. Anüprostaglandin agents have been experienced in experi- mental frostbite injury for this respect and aspirin and ibuprofen have been used in clinical frostbite since the in- crease o fprostaglandin F2 a and thromboxane B2 had been detected in human ft-ostbite bulla. But these agents are not selective and inhibit the producüon of ali prostaglandins in- cluding vasodilator and antiaggregant such as prostacycline. Hence the use o f them should dİscuss and alternaüve treat- ment methods should be considered. In this study, we examined the effects of iloprost®, a syn- thetic prostacycline andlogue, in experimental frostbite in- jury o f rabbit ears. iloprost® was injected intraperitoneally to the rabbits which their ears had been subjected to frostbite injury, at 20mg/kg, 2 times in a day for 3 days. iloprost® increased the survival while reducing the number ofinflam- matory cells (neutrophil leukocytes and mast cells) in frost- bitten üssue. It ıra? concluded that, iloprost® which has been used in different clinical situations can be an alternaüve in clinical frostbite treatment if its effîcacy could be shown in furiherfrostbite experimen ts. Key Words: frostbite, prostaglandin, iloprost® çalışmalar ile klinik gözlemlerden kaynaklanmaktadır. Fazla sayıda görülmeyen donuk vakaları klinikte karşılaştırmalı çalışmalar yapılabilmesine imkan vermemektedir. Az sayıdaki çalışmanın sonucunda klinik donuk tedavisinde, etkinliği deneysel olarak gösterilmiş olan hızlı yeniden ısıtma7*10 ve lokal yara bakımına ek olarak, antiprostaglandin ajanlar olan aspirin Ve ibuprofen ile klinikte donuk bül sıvılarında artmış olduğu gösterilen tromboksan A2 ve prostaglandin F2a gibi agregan ve vazokonstriktör prostaglandinlerin oluşumunun engellenmesine çalışılmaktadır11, Deneysel 192 Geliş Tarihi : 28.07.1998 Kahul Tarihi: 17.12.1998