ISSN: 2146-8168 Sayı:5, Yıl: 2013, Sayfa:94-103 http://bilader.gop.edu.tr Dergiye Geliş Tarihi: 15.01.2013 Baş Editör: Naim Çağman Yayına Kabul Tarihi: 15.04.2013 Alan Editörü: İzzet Kadıoğlu Teucrium polium L. Uçucu Yağının Herbisidal ve Antifungal Etkileri ile Kimyasal İçeriğinin Belirlenmesi Selçuk ÖZCAN a,1 Melih YILAR b Sabriye BELGÜZAR c Hüseyin ÖNEN c (selcukozcan027@hotmail.com) (melih.yilar@gop.edu.tr) (sabriye.yazici@gop.edu.tr) (huseyin.onen@gop.edu.tr) a Antepfıstığı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü, Bitki Koruma Bölümü 27060 Gaziantep b Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Artova Meslek Yüksekokulu, Organik Tarım Programı 60638 Tokat c Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü 60250 Tokat Özet – Çalışmada, aktarlarda ticari olarak satılan ve halk arasında özellikle çay, baharat ve tıbbi amaçlı tüketilen peryavşanı (Teucrium polium L.) uçucu yağının herbisidal ve antifungal aktiviteleri ile kimyasal içeriğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen uçucu yağın GC-MS ile analizi sonucunda, delta-3- carene (% 24.61), 2-β-pinene (% 15.75), β-mycrene (% 8.02), germacrene (% 5.43) ve carvacrol (% 4.27) temel bileşenler olarak belirlenmiştir. Herbisidal etkiyi belirlemek için yürütülen petri çalışmalarında test bitkisi olarak Lepidium sativum L., Solanum lycopersicum L., Medicago sativa L., Abutilon theophrasti Medic. ve Sinapis arvensis L. kullanılmıştır. Uçucu yağ 4 ayrı konsantrasyonda (0-Kontrol, 1, 3, 5 ve 7 µl/petri) uygulanmıştır. Çalışmada, uçucu yağın L. sativum, S. lycopersicum, M. sativa, A. theophrasti, S. arvensis test bitkilerinde tohum çimlenmesini sırasıyla % 78, % 87, % 48, % 97 ve % 68 oranında engellediği bulunmuştur. Benzer sonuçlar kök ve sürgün gelişiminde de görülmüştür. Bunun yanı sıra, T. polium uçucu yağının Alternaria solani ve Fusarium oxysporium patojenlerine karşı antifungal aktivitesi petri çalışması şeklinde yürütülmüştür. Hazırlanan 200 ml’lik PDA besiyerlerine 0 (Kontrol), 125, 250 ve 500 ppm oranında uçucu yağlar ilave edilerek dozlar hazırlanmıştır. Besiyeri eklenen petri kaplarına, 5 mm çapında fungus misel diskleri aktarılarak 7 gün gelişimleri gözlemlenmiştir. İnkübasyon süresi sonunda miselyum gelişimleri kumpast ile ölçülerek kontrolle karşılaştırılmıştır. T. polium uçucu yağının A. solani miselyum gelişimini kısmen azalttığı saptansa da antifungal aktivitesinin yeterli düzeyde olmadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler – Teucrium polium L., uçucu yağ, herbisidal etki, antifungal aktivite, kimyasal içerik. 1 Sorumlu Yazar