Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 1, 2010 41 ÖN EMDİRME İŞLEMİNDE KULLANILAN KIVAMLAŞTIRICI TÜRÜNÜN REAKTİF INK JET BASKI KALİTESİ ÜZERİNE ETKİLERİ Mehmet KANIK * Efsun SELÇUK ** Özet: Bu makalede, reaktif ink jet baskı için uygulanan ön emdirme işlemlerinde kullanılan çeşitli kıvamlaştırı- cıların baskı kalitesi üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, öncelikle ağartılmış %100 pamuklu kumaş numu- neleri yüksek, orta ve düşük viskoz alginat kıvamlaştırıcıları yanında sentetik kıvamlaştırıcılar kullanılarak hazır- lanan ön işlem banyoları uygulanarak kurutulmuşlardır. Daha sonra, ink jet baskıda temel proses renkleri olan Siyan, Magenta, Sarı ve Siyah (CMYK renkleri) ile ön işlemli kumaşlar üzerine baskılar yapılarak renk verimi (K/S değeri), penetrasyon derecesi, kontür netliği, yıkama haslığı ve sürtme haslığı test edilerek sonuçlar değer- lendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, en uygun kıvamlaştırıcı tipinin yüksek viskoz alginat olduğunu ortaya koy- muştur. Anahtar Kelimeler: İnk jet baskı, reaktif baskı, ön işlem, kıvamlaştırıcı, renk verimi, penetrasyon derecesi, kontür netliği, haslıklar. Effects of Thickener Type Used for Pre-Padding Processes on Quality of Reactive Ink Jet Printing Abstract: In this article, the effects of various thickeners used in the pre-padding processes for reactive ink jet printing were investigated. For this purpose, firstly, bleached 100% cotton fabric samples were pre-padded with pre-treatment liquors prepared using high, medium and low viscosity alginates and a synthetic thickener. After- wards, the pre-padded fabric samples were dried. Then, printings were carried out on the pre-padded fabric sam- ples using Cyan, Magenta, Yellow and Black colours (CMYK colours) which are basic process colours in the ink jet printing. Finally, colour strength (K/S values), colour penetration, contour sharpness, wash fastness and crock fastness properties were tested and evaluated. The results showed that the most suitable thickener type is the high viscosity alginate. Key Words: Ink jet printing, reactive printing, pre-treatment, thickener, colour strength, contour sharpness, dye penetration, fastness properties. 1. GİRİŞ Son yıllarda ink jet baskı teknolojisinin kullanımı dünya genelinde hızla yayılmaya başlamış- tır. Bunun başlıca sebeplerinden birisi de milyonlarca renk içeren fotoğraf kalitesindeki desenlerin bile tekstiller üzerine basılabilmesidir. Bu kaliteli baskıların elde edilmesinde kumaşlara uygulanan ön işlemlerin önemi büyüktür (Muth, 2005; Ujiie, 2006). Ink jet baskıcılığında reaktif baskılar iki aşamalı olarak uygulanır. Önce, kıvamlaştırıcıyı ve kimyasalları içeren çözelti kumaşa ön işlem olarak uygulanır ve kurutulur; arkasından da sadece bo- yarmaddeyi içeren mürekkeple (boya ile) baskı yapılır (Aston ve ark, 1993). Ink jet baskı mürekkepleri düşük viskoziteli olduklarından kumaş üzerine püskürtüldüğünde ve yeterli penetrasyona ulaştığında kumaşı oluşturan iplikler/lifler tarafından etkili bir şekilde emilme eğilimi içerisinde olurlar. Dolayısıyla, damla kumaş üzerine düşüp ıslanma oluştuktan sonra atkı ve * Uludağ Üniversitesi, Mühendislik - Mimarlık Fakültesi, Tekstil Mühendisliği Bölümü, 16059, Görükle, BURSA. ** Major-SKT Johnson Controls, Organize San. Böl. Sarı Cad. No:25, Nilüfer, BURSA.