59 Ks. Andrzej Dudek Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Wydział Teologiczny Sekcja w Tarnowie liturgiczne wSkazania i Synodu diecezJi tarnowSkieJ na tle ruchu liturgicznego XX wieku Trzy pierwsze synody w diecezji tarnowskiej (1928, 1938 i 1948) odbywały się w okresie, kiedy w Europie, ale też i w Stanach Zjednoczonych, rozwijał się prężnie ruch liturgiczny. Troska o aktywne uczestniczenie wiernych w li- turgii i przygotowanie materiałów formacyjnych oraz pomocy duszpasterskich dla liturgii łacińskiej była także obecna w Tarnowie i Lwowie, bowiem te dwie diecezje ze sobą ściśle współpracowały, ze względu na zaangażowanie tarnowskich księży profesorów na Uniwersytecie Lwowskim. Regularność odbywających się synodów może ukazać różne aspekty troski o liturgię i jej prawidłową celebrację w duchu odnowy liturgicznej. Proponuję, aby jednak bliżej przyjrzeć się tylko I Synodowi z 1928 roku, by porównać niektóre jego wskazania z ogólnie przyjętą wówczas praktyką liturgiczną. Zanim jednak przejdziemy do tych konkretnych wypracowanych wskazań, należy choćby krótko wspomnieć, czym był ruch liturgiczny. Ruch liturgiczny na dobre rozpoczął się w 1909 roku, choć był niejako przy- gotowywany już od 1860 roku. Działania inicjatorów ruchu odnowy na rzecz bardziej świadomego udział w liturgii, której najbardziej reprezentatywnymi przedstawicielami byli Prosper Guéranger z Solesmes oraz Lambert Bauduin z Mont César, były rozpowszechniane i ochotnie przyjmowane przez wielu kapłanów w latach 1909–1917. Można zatem dostrzec także w Polsce i diece- zji tarnowskiej po 1920 roku wpływ tego ruchu, choć miał on zdecydowanie charakter pastoralny, na wzór działań Piusa Parscha w Austrii. Były to począt- Synody Diecezji Tarnowskiej, t. 7, red. A. Żurek, J. Soprych, Kraków 2017, s. 59–74. DOI: http://dx.doi.org/10.15633/9788374387125.05