211 www.hematologia.viamedica.pl PRACA POGLĄDOWA Hematologia 2012, tom 3, nr 3, 211–220 Copyright © 2012 Via Medica ISSN 2081–0768 Adres do korespondencji: Jacek Nowak, Zakład Immunogenetyki, Instytut Hematologii i Transfuzjologii, ul. Indiry Gandhi 14, 02–776 Warszawa, e-mail: szpik@ihit.waw.pl Immunogenetyczny dobór dawcy allogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych Immunogenetic donor-recipient matching for allogeneic stem cell transplantation Anna Marosz-Rudnicka, Renata Mika-Witkowska, Elżbieta Graczyk-Pol, Agnieszka Długokęcka, Marta Rogatko-Koroś, Jacek Nowak Zakład Immunogenetyki, Instytut Hematologii i Transfuzjologii, Warszawa Streszczenie Allogeniczne przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych jest poprzedzone proce- durą doboru rodzinnego lub niespokrewnionego dawcy. Dobór niespokrewnionego dawcy jest złożoną procedurą medyczną wykonywaną przez wyspecjalizowany ośrodek doboru dawców, wymagającą koordynacji badań i przepływu informacji między ośrodkiem leczącym chorego, ośrodkiem transplantacyjnym, rejestrami i ośrodkami dawców szpiku, laboratoriami oraz krajowym rejestrem centralnym. Sprawny i stale nadzorowany przepływ informacji umożliwia obecnie dobranie optymalnego pod względem immunogenetycznym i biologicznym dawcy dla około 85% potrzebujących chorych. Immunogenetyczna zgodność dawcy z biorcą jest warunko- wana sekwencją aminokwasów w cząsteczkach ludzkich antygenów leukocytarnych (HLA) mającą swe odzwierciedlenie w genotypach dawcy i biorcy badanych na poziomie DNA. Naj- istotniejszym wskaźnikiem oceny przebiegu potransplantacyjnego jest całkowity czas przeżycia chorych, który zależy od stopnia zgodności HLA, jak również od cech biologicznych dawcy (wiek, płeć, liczba ciąż i przetoczeń preparatów krwiopochodnych, status CMV itp.) i liczby przeszczepionych komórek krwiotwórczych. Istotnym wyznacznikiem sukcesu transplantacji jest wykonanie przeszczepienia w remisji choroby, na co wpływają rozpoznanie choroby, ter- min podjęcia decyzji o wszczęciu procedury transplantacyjnej, dostępność zgodnego dawcy i sprawność przeprowadzenia procedury doboru, a także znajomość mocnych stron i ograni- czeń systemu doboru dawcy. W pracy przedstawiono aktualne immunogenetyczne, biologiczne i organizacyjne uwarunkowania doboru dawcy komórek krwiotwórczych do transplantacji. Słowa kluczowe: dobór dawcy, ludzkie antygeny leukocytarne, allogeniczne przeszczepienie, krwiotwórcze komórki macierzyste, dawca niespokrewniony, dawca rodzinny, rejestr dawców szpiku Hematologia 2012; 3, 3: 211–220 Abstract Allogeneic hematopoietic stem cell transplantation is dependent on successful search and matching of family or unrelated donor. The search is a complex medical procedure, performed by dedicated search centers. For successful matching, fluent generation of tests’ results and brought to you by CORE View metadata, citation and similar papers at core.ac.uk provided by Via Medica Journals