ایرانن زراعی علوم گیاها دورة15 ، شم ارة2 ، ابستان ت5911 ص( 547 - 599 ) Iranian Journal of Field Crop Science Vol 51, No 2, Summer 2020 (133-147) DOI: 10.22059/ijfcs.2019.271679.654559 * Corresponding author E-mail: a.mehrabi@ilam.ac.ir فات و شاخصران برای ص ایان بومیدم ن پلسم گنی ژرم غربالگرد ریشه های رشز تابعده استفا ا با تشخیص ا صفری سار 1 و علی اشرف مهرابی * 2 1 و2 - دانش آموختهده کشاوت، دانشکصلح نباتاوه زراعت و ا، گرنشیار دکتری و داه ایلمنشگا رزی، دا. اریخ دریافت:ت( 21 / 21 / 2931 - تاریخ پذ یرش:12 / 1 / 2931 ) چکیده رقامي ميلید و معرفي اادی به تو توجه زین، امروزه خشك جهااطق نیمه در منوجه به کشت گندم با ته با در مواجه شود که خشکي، عملکرد آنی روبه افت چشمگیر ها با نشود رو. ریشه مواددمان جذب آب وعث افزایش رانوسعه یافته، با های سالم و ت عث افزاییي و در با غذالکرد مي ش عماد ریشهل و تعدیق حاضر، صفات طو. در تحق شوندجموع طول ریشه چه، م طول ها و ین، همچناد برگ و پنجهچه، تعدل و وزن تر گیاه طول ریشه، طو و خشك ریشه، حجم وي،وزن تر مرحله جنینچه در گیاه شاخص مي طول، حجموص، چگالر، محتوای آب، طول مخصدابي، قطه شامل شا ریش های، تراکم حجم،کم بافتوص، ترا خص چه در گیاه مرحله چگالي سطحي و چگالي در102 ژنوتیپ برای اندازهاندم ن گنی شد. آماره گیرآوردوصیفي صفات بر های ت ژنوتیپ شدند ویانس گروهن تجزیه وارد. همچنی گروه تقسیم شدنکم بافت ریشه به نهس عمق و تراسا بر ا هاآورد های مختلف بر شد. باس نتایج، ر اس20 پ از ریشه ژنوتی بهترین شاخص و عمیق کهتراکم های م درندخوردار بود ه برای تحمل خشکي بود، بر معنيرقام بین اکثر صفات مربوط به مرحله جنیني، تنوع از صفاتفته شدند. غیر ا ر نظرخیص اجرا شد ور بود. تجزیه تابع تش دا محاسبه شد.ر گروه توابع برای ه مقدار واژ ه هایدی کلی: تشخیص، تنوع، تابع، ریشه، گندم پلسم ژرم. Screening of Iran bread wheat germplasm for root traits and indices using discriminant function Sara Safari 1 and Ali-Ashraf Mehrabi *1 1. Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, University of Ilam, Iran. (Received: January 2, 2019- Accepted: May 11, 2019) ABSTRACT Due to wheat cultivation in semi-arid regions of the world, much attention is paid to the production these days and introduction of cultivars that do not have a significant yield reduction during drought condition. The healthy and developed roots increase the efficiency of water and nutrients absorption that increase the yield. In this research, root length and number, total length of roots and shoot in embryo stage, root fresh and dry weights, volume, length, shoot length and weight, number of leaves and tillers and also root traits like fineness, diameter, water content, root length, length density, specific mass, texture density, mass density, surface area and density indices in seedling were measured. Descriptive statistics of traits estimated and genotypes were classified into nine groups based on the root depth and texture density. Also, analysis of variance of different groups was estimated. Based on the results, 20 genotypes had dense and deep roots, the best indices for drought tolerance. Most traits, except embryonic stage traits, showed significant differences among genotypes. Discriminant function was performed and the amounts of functions were calculated for each group. Keywords: Discriminant function, germplasm, diversity, root, wheat. مقدمه ( گندمTriticum. aestivom همکی از م ی) ترین کشت راشترین سطح زیر است که بی محصولت زراعی هزارانم با سابقه دیرینه. کشت گندن دارد در جها خاب ژنوتیپله و انت ساطیط محی به شرای هاي سازگار و جنبهار گذشته از یك سوص در طی ادو خا هاي لف تغذیه مخت اي آن از سوي دیگ است که ر باعث شده یستمه، محور اصلی سن گیا زراعت ایي زراعی در ها دنیا شود، به طوري کشت در زیرن اراضیشتری که بی