1 MURATHAN MUNGAN'IN ÜÇ AYNALI KIRK ODA KİTABINDA HETEROSEKSİZM ELEŞTİRİSİ Heteroseksizme Karşı Gökkuşağı: Anti-Homofobi Kitabı 3 içinde, Ankara: Kaos GL 2011. F. SEDA KUNDAKCI TUĞRUL 1 çekilen bunca ağrı ne kadının, ne erkeğin kendine kavuşamamasından Murathan Mungan, “Punk Lady ile Ümmisübyan” GİRİŞ Yeni doğmuş bir bebeğin insanlaştığı an kız mı oğlan mı sorusunun cevaplandığı andır. Yani toplumsal cinsiyet işareti, bedenleri insan bedeni olarak geçerli kılar. İki toplumsal cinsiyetten birine sığmayan bedenler insani alanın dışına düşerler, insanlıktan çıkarılmış ve tiksinç olanın alanını oluştururlar (Butler 2008:190). Dolayısıyla toplumsal cinsiyetler, bireyleri insanlaştıran şeylerden biridir ve bu nedenle birey olamamanın ve kendiyle bütünleşememenin önündeki en büyük engel, cinsiyetlerimiz üzerine inşa edilmiş toplumsal cinsiyet kimliklerimiz ve heteroseksist yapıntılardır. Bu makalede cinsiyet, toplumsal cinsiyet ve heteroseksizm ilk iki bölümde Judith Butler’in yaklaşımı çerçevesinde ele alınacaktır. Son bölüm Butler’in düşüncelerine dayanarak Murathan Mungan’ın “Üç Aynalı Kırk Oda” adlı üç uzun öyküden oluşan kitabı ve özellikle kitaptaki son hikâye olan “Gece Elbisesi” cinsiyet ve cinsellik üzerine oldukça çarpıcı bir öykü olduğu için daha detaylı olarak değerlendirilecektir. Butler’in düşüncelerinin Murathan Mungan’ın öykü karakterleri ile birlikte ele alınmasının nedeni, toplumsal cinsiyet ve cinsellik üzerine yazılıp çizilenl erle Mungan’ın eserlerinin birbiriyle örtüşmesi ve Mungan’ın kendisinin de öykü ve masallarıyla cinsiyet ve cinsellik üzerine okuru düşünmeye sevk ediyor olmasıdır. Mungan, politikadan edebiyata dek yaşamın her alanında örtük olarak ya da açıktan açığa süregelen koşullanmaları çözümlerken, cinsiyetçi ideolojiyi şiddetle eleştirmiştir. Mungan’ın hayat hikâyesi de öykülerinde sıklıkla kullandığı Mardin, Ankara ve İstanbul’da geçmektedir. 1955 yılında İstanbul’da doğan Mungan çocukluğunu memleketi Mardin’de yaşamıştır. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro 1 Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Siyaset Bilimi Doktora Programı.