199 TUĞBA ERAY BİBER II. DÜNYA SAVAŞI YILLARINDA TRABZON’DA ALINAN EKONOMİK ÖNLEMLER T Ü R K D Ü N Y A S I A R A Ş T I R M A L A R I / T D A 2023 KASIM - ARALIK CİLT: 135 SAYI: 267 SAYFA: 199-220 II. Dünya Savaşı Yıllarında Trabzon’da Alınan Ekonomik Önlemler * Economic Measures Taken In Trabzon During World War II Tuğba ERAY BİBER ** * Tuğba Eray Biber, Savaşın Gölgesinde II. Dünya Savaşı Yıllarında Giresun, Trabzon ve Rize’nin Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Durumu, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2020 adlı kitabın ilgili kısımlarının düzenlenmiş ve güncellenmiş halidir. ** Doç. Dr., İstanbul, Türkiye. Orcid Id: 0000-0002-4574-7533 Sorumlu Yazar / Corresponding Author: Tuğba Eray Biber, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, İstanbul, Türkiye. E-posta / E-mail: tugbaeray@gmail.com Geliş Tarihi / Recived Date: 28 Nisan 2023 Kabul Tarihi / Accepted Date: 17 Kasım 2023 Araştırma Makalesi / Research Article Atıf / Citation: Doç. Dr. Tuğba Eray Biber, “II. Dünya Savaşı Yıllarında Trabzon’da Alınan Ekonomik Önlemler”, Türk Dünyası Araştırmaları, Cilt 135, Sayı 267, İstanbul 2023, s.199-220. doi: 10.55773/tda.1289101 Türk Dünyası Araştırmaları TDA Kasım - Aralık 2023 Cilt: 135 Sayı: 267 Sayfa: 199-220 Öz II. Dünya Savaşı yıllarında, tüm Türkiye’de olduğu gibi Trabzon’da da askere alımların artması işgücünü ve üretimi düşürmüştü. Üretimin azalmasıyla tüketim maddelerinde pahalılık baş göstermiştir. Buna bağlı olarak stokçuluk ve karaborsacılık gibi nedenlerden dolayı tüketim maddelerini bulmakta güçlük çekilmiştir. Üretim-tüketim dağıtım işleri için Milli Korunma Kanunu Ocak 1940 çıkartılarak devlet kontrolüne alınmıştır. Devletin, zaruri ihtiyaçlarını karşıla- mak için zaten ekonomik durumu kötü olan, halktan yeni vergiler almaya başlamasıyla halkın durumu daha da kötü- leşmiştir. Özellikle köylülerin durumu, savaş zamanında aç- lık sınırına kadar dayanmıştır. Üretimin düşmesiyle birlikte ortaya çıkan iaşe sorunu, özellikle ekmek meselesi, devlet tarafından kontrol altına alınmaya çalışılsa da Türkiye ge- nelinde olduğu gibi Trabzon’da da birçok aksaklık yaşan- mıştır. Diğer taraftan Varlık Vergisi’nin yürürlüğe girmiş ve Trabzon’da da uygulanmaya başlamıştır. Eylül 1943’te ise Toprak Mahsulleri Vergisi yürürlüğe girmiştir. II. Dünya Sa- vaşı yıllarında alınan bütün ekonomi alanındaki tedbirler Trabzon’da da uygulanmıştır. Anahtar Kelimeler: II. Dünya Savaşı, Türkiye, Ekmek Karnesi, Varlık Vergisi, Milli Korunma Kanunu, Trabzon. Abstract During World War II, the increase in military recruitment in the Trabzon as in all of Turkiye, reduced the workforce and production. With the decrease in production, the cost of consumer goods has started. Accordingly, it was difficult to find consumer goods due to reasons such as stocking and black market. The National Protection Law for producti- on-consumption distribution works was enacted in January 1940 and it was taken under state control. The situation of the people worsened as the state began to collect new taxes from the people, whose economic situation was alre- ady bad, in order to meet their essential needs. In particular, Bu makale Creative Commons BY-NC-SA 2.0 tarafından lisanslanmıştır. / This article is licensed under a Creative Commons BY-NC-SA 2.0.