Waldemar Rozynkowski Jakubowe toponimia – zarys problematyki badawczej I nteresującym źródłem historycznym są nazwy miejscowe, czyli tw. toponimia 1 . Jednym z przejawów obecności chrześcijaństwa na danym terenie było pojawianie się nazw zaczerpniętych z terminologii kościel- nej. Ich rozpiętość znaczeniowa jest bardzo duża. Można bowiem mó- wić o nazwach związanych z miejscami świętymi, na przykład miejsca- mi pielgrzymkowymi i kościołami, o nazwach przywołujących dogmaty i różne aspekty kultu, wreszcie nawiązujących do osób, zakonów lub in- stytucji kościelnych 2 . Dla naszych rozważań szczególnie ważna jest relacja między szeroko pojętym kultem świętych w Kościele, a nazwami miejscowości lub ich części, co spotykamy zarówno w odniesieniu do miast (osiedla), jak i wsi (kolonie, osady, przysiółki). Zjawisko to zostało określone mianem ha- giotoponimii. W Słowniku geograficznym: pochodzenie i znaczenie nazw geo- graficznych pod hasłem Święci czytamy między innymi: Chrześcijański kult świętych wprowadził do nazewnictwa dziesiątki tysięcy nazw świętych na kuli ziemskiej. [...] Wielkie upodobanie do nazw świętych mają ludy romańskie. [...] W nazewnictwie żadnego kraju Europy nie przejawia się wpływ chrześcijaństwa 1 Zagadnienie to posiada szeroką literaturę, zob. interesujący artykuł oraz wskazaną tam literaturę: E. Kowalczyk, Toponimia – źródło zaniedbane, [w:] S. Rosik, P. Wiszewski (red.), Ad fontes. O naturze źródła historycznego, (Acta Universitatis Wratislaviensis No 2675, Historia nr 170), Wrocław 2004, s. 33–47. 2 Zob.: J. Dubois, J. L. Lemaitre, Sources et méthodes de l’hagiographie médiévale, Paris 1993, s. 192. Tam podano także inne przykłady podziału nazw oraz zestawiono szcze- gółową literaturę na ten temat. Na gruncie polskim trzeba wymienić przede wszystkim prace W. Taszyckiego, Das christliche Element in den polnischen Ortsnamen, „Collectanea Theologica” 18, 1937, s. 452–476. brought to you by CORE View metadata, citation and similar papers at core.ac.uk provided by Repository of Nicolaus Copernicus University