B. Grabowska, L Grabowski Otolaryngologia Polska 2008, LXII, 2 188 Rzadki przypadek szpiczaka plazmocytowego języczka i raka krtani A rare case of plasmocytoma of uvulae and carcinoma of larynx Barbara Grabowska¹, Leszek Grabowski² 1 Oddział Hematologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. L. Rydygiera w Krakowie¹ Ordynator: dr n. med. A. Zduńczyk 2 Oddział Otolaryngologii Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. L. Rydygiera w Krakowie² Ordynator: dr n. med. A. Fałek Summary Plasmocytoma solitare is a rare disease of lymphoprolipherative origin. It is usually diagnosed occasionally on ORL departaments because of its close relation to head and neck localisation. Surgical treatment and/or radiotherapy is a treatment of choice. It becomes disseminated after years usually. Carcinoma of larynx is a squamos cell carcinoma of well known ethiology strongly corralated with alcohol and nicotin abuse. There is described a case of patient in this paper, who in a short time of few months developed two neoplasms of different histological origin, but localised in the same region of head and neck: Plasmocytoma solitary of uvulae and carcinoma of larynx. Due to early diagnoses the radical treatment (combined surgery and radiotherapy) was performed. However the extremly short time of follow up do not allow to make the observation of the DFS and OS of the patient. H a s ł a i n d e k s o w e : plasmocytoma, białko monoklonalne, mikrolaryngoskopia, rak krtani K e y w o r d s : plasmocytoma, monoclonal protein, microlaryngoscopy, carcinoma of larynx Otolaryngol Pol 2008; LXII (2): 188–190 © 2008 by Polskie Towarzystwo Otorynolaryngologów – Chirurgów Głowy i Szyi Autorzy nie zgłaszają konfliktu interesów.  WSTĘP Szpiczak plazmocytowy, choroba znana od ok. 150 lat, zwany też szpiczakiem mnogim lub chorobą Rustizky’ego- Kahlera należy do grupy zespołów chorobowych przebie- gających z monoklonalną gammapatią. Jest to choroba nowotworowa, której istotą jest monoklonalny rozrost komórek linii rozwojowej limfocytów B – plazmocytów wytwarzających jednorodną kompletną cząsteczkę białka monoklonalnego lub jej fragmenty, które wykrywa się w surowicy i/lub moczu chorego, a niekiedy (tzw. szpiczak niewydzielający) tylko w cytoplazmie komórek prolife- rujących. Najczęściej występuje szpiczak plazmocytowy wytwarzający białko M (monoklonalne) typu IgG (55%), rzadziej IgA (30%), znacznie rzadziej IgD (1%), a wręcz sporadycznie IgE oraz IgM. W badaniach eklektrofore- tycznych białko monoklonalne tworzy zazwyczaj wąski, wysoki, ostro odgraniczony trójkąt i wykazuje przy tym ruchliwość gammaglobulin (IgG), beta-globulin (IgA) lub alfaglobulin lub też pośrednie, od beta do gammaglobulin – (pozostałe postacie IgE, IgD lub IgM). Bliższe określenie klasy i typu białka M jest możliwe m.in. metodą immuno- elektroforezy. Najnowsza klasyfikacja chłoniaków WHO umieszcza szpiczaka w grupie chłoniaków wywodzących się z obwodowych komórek B [2, 4, 5]. Wyróżnia się następujące postaci szpiczaka: 1. Szpiczak plazmocytowy uogólniony (szpiczak mnogi): – objawowy/tlący się, – choroba łańcuchów lekkich (IgG, IgA; IgE; IgM), – niewydzielający, – postać osteosklerotyczna (zespół POEMS – po- lineuropatia, organomegalia, endokrynopatia, białko M, zmiany skórne). 2. Szpiczak plazmocytowy odosobniony kości. 3. Szpiczak plazmocytowy odosobniony poza ukła- dem kostnym. 4. Białaczka plazmocytowa. KAZUISTYKA 