Vernieuwende kabinetsvisie op gezond gedrag Harry Verkleij, Hans van Oers ‘De belangrijkste VWS-nota sinds twintig jaar’, zo typeerde e ´e ´n van de deelnemers de visienota ‘Gezond zijn, gezond blijven’ van minister Klink tijdens het debat dat het Nederlands Public Health Forum organiseerde, enkele dagen nadat de nota open- baar was gemaakt. ‘Een ommekeer ten goede, een steun in de rug voor het preventieveld en hernieuwde aandacht voor het verminderen van gezondheidsverschillen’, waren andere kwali- ficaties tijdens het debat. De Nederlandse Public Health Fede- ratie betuigde dezelfde dag via een lovend persbericht uitdruk- kelijke steun om de nieuwe visie en de preventiemaatregelen van het kabinet mee te helpen uitvoeren. 1 U als lezer van TSG mag deze nota dus niet missen! Deze Spectrum concentreert zich op de hoofdmoot van de nota en dat is gezond gedrag. Na de nota zelf komen andere recent verschenen rapporten aan bod die mede input hebben geleverd voor de visienota of juist een tegengeluid lieten horen. Ten slotte volgen twee reacties van onderzoekers. Lejo van der Heiden, Annemiek van Bolhuis en Dirk Ruwaard (VWS) vatten de visienota samen. De vernieuwende aspecten liggen vooral in het verbinden van preventie en zorg en integraal gezondheidsbeleid. Wim Groot (UM) bespreekt de conclusies en aanbevelingen van het rapport ‘Gezond gedrag bevorderd’ van de ambtelijke interdepartementale werkgroep (IBO) preventie. Dat rapport zoekt naar een zo valide mogelijke onderbouwing van overheidsingrijpen en vooral ook van de grenzen daarvan. Het rapport ‘Van preventie verzekerd’ van het CvZ beschrijft de mogelijkheden en voorwaarden waaronder interventies om ge- zond gedrag te bevorderen in het verzekerde basispakket kun- nen worden opgenomen. Allereerst blijkt dat zorgverleners nog lang niet alle mogelijkheden benutten die er nu al binnen het verzekerde basispakket zijn. Carel Mastenbroek (CvZ) legt de ins en outs uit. De meest intrigerende bijdrage komt van Sjoerd Kooiker (SCP), e ´e ´n van de auteurs van ‘Een nuchtere kijk op gezond gedrag’. Het advies van Kooiker is: sluit meer aan bij de beleving van mensen, mensen willen genieten van gezond ge- drag. Verbindt gezond gedrag daarom met ontspanning en je lekker in je lijf voelen. Kijk naar de succesformule van fitness- en wellnesscentra. Gerjo Kok en Nanne de Vries (UM) gaan kritisch in op de visienota, het IBO-rapport e ´n Een nuchtere kijk op gezond gedrag. Zij bepleiten een planmatige aanpak, het ver- mijden van foutieve generalisaties over effectiviteit, en een mix van top down en bottom-up interventies. Jantine Schuit en Ilse Storm (RIVM) verduidelijken successen en valkuilen van inte- graal beleid. Integraal beleid vereist een lange adem, maar le- vert, mits goed uitgevoerd wel degelijk resultaat. Tijdens het al genoemde PHF-debat getuigden alle deelne- mers uit het veld van de publieke gezondheid naast de uitbun- dige lof en bescheiden kritiek een grote bereidheid om over de eigen muren heen te kijken. Er waren ook duidelijke steunbe- tuigingen van KNMG en de Vereniging van Gezondheidscentra. 2 Er was ook een besef dat gezondheid voor mensen wel een belangrijk goed is, maar niet het grootste goed, en dus niet het alleenrecht kent. Met de visienota is een belangrijke koersver- andering ingezet. Er zullen genoeg dilemma’s blijven bestaan. Maar het motto is nu wel: zet uw schouders eronder. Kijk wat u kunt bijdragen aan de doelstellingen van anderen, .... en geniet van gezond gedrag. Literatuur 1. NPHF. Publieke gezondheidszorg gaat kabinet helpen met het uitvoeren van gezondheid en preventie. Utrecht: NPHF, 24 september 2007 (persbericht). 2. KNMG: Volksgezondheid en preventie, de visie van de KNMG. Utrecht: KNMG, Juni 2007. Gezond zijn, gezond blijven Kabinetsvisie op gezondheid en preventie Lejo van der Heiden, 1 Annemiek van Bolhuis, 2 Dirk Ruwaard 3 Met het aloude adagium ‘voorkomen is beter dan genezen’ benoemde het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet in fe- bruari 2007 preventie tot een van de speerpunten in het beleid. Het ministerie van VWS heeft dit opgepakt en verder uitgewerkt in het visiedocument ‘Gezond zijn, gezond blijven’. Daarmee zet dit kabinet preventie stevig op de politieke agenda. Koesteren van verworvenheden, meer samenhang in het beleid, aandacht voor de omgeving met daarbij vooral oog voor de belangen van Spectrum Spectrum biedt ruimte voor beschouwingen, discussies en opinie¨rende artikelen over onderwerpen op het terrein van de volksgezondheid en de gezondheidszorg. Bijdragen dienen te worden aangeboden conform de aanwijzingen voor de auteurs. Voor overleg over het thema kan contact worden opgenomen met de rubrieksredacteuren van Spectrum: prof.dr. H. van Oers (e-mail: Hans.van.Oers@rivm.nl) en dr. H. Verkleij (e-mail: Harry.Verkleij@rivm.nl). 1 Senior-beleidsmedewerker Directie Publieke Gezondheid, Ministerie VWS 2 Directeur Voeding, Gezondheidsbescherming en Preventie, Ministerie VWS 3 Directeur Publieke Gezondheid, Ministerie VWS TSG 85 / nummer 8 409 tsg jaargang 85 / 2007 nummer 8 spectrum - pagina 409 / www.tsg.bsl.nl