TẠP CHÍ KHOA HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP HỒ CHÍ MINH Tập 18, Số 5 (2021): 840-852 HO CHI MINH CITY UNIVERSITY OF EDUCATION JOURNAL OF SCIENCE Vol. 18, No. 5 (2021): 840-852 ISSN: 2734-9918 Website: http://journal.hcmue.edu.vn 840 Bài báo nghiên cứu * KHẢO SÁT MỘT SỐ QUAN NIỆM VỀ PHÓNG XẠ CỦA SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH VẬT LÍ Lê Anh Đức * , Vũ Tá Quyền, Phạm Võ Trung Hậu, Đinh Công Minh, Nguyễn Phương Khả Trân Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam * Tác giả liên hệ: Lê Anh Đức – Email: ducla@hcmue.edu.vn Ngày nhận bài: 24-02-2021; ngày nhận bài sửa: 18-3-2021; ngày duyệt đăng: 08-5-2021 TÓM TẮT Bài viết này trình bày tổng quan các quan niệm về phóng xạ tổng hợp được từ các nghiên cứu trên thế giới. Dựa vào kết quả tổng hợp được, chúng tôi xây dựng bảng hỏi và khảo sát các quan niệm về phóng xạ trên 505 sinh viên chuyên ngành vật lí ở các trường đại học. Các số liệu thống kê của khảo sát cho thấy rất nhiều sinh viên có quan niệm sai về phóng xạ dù đã được học về phóng xạ hạt nhân. Đã có một số đề xuất phương pháp khắc phục các quan niệm sai này từ các nghiên cứu nói trên, tuy nhiên kết quả vẫn chưa rõ ràng. Kết quả nghiên cứu và những đề xuất của chúng tôi có thể có ích cho những đề tài hay những nghiên cứu tiếp theo về việc dạy học nhằm khắc phục những quan niệm sai về phóng xạ. Từ khóa: quan niệm về phóng xạ; sinh viên chuyên ngành vật lí; phóng xạ; bức xạ 1. Giới thiệu Trên thế giới, có nhiều nghiên cứu và khảo sát về quan niệm của học sinh, sinh viên và người dân về phóng xạ. Theo một bài báo được viết bởi Millar, Klaassen, và Eijkelhof (1990), kết quả của các nghiên cứu những hiểu biết của học sinh trong độ tuổi 14-18 về bức xạ cho thấy: “Nhiều học sinh không phân biệt về tia phóng xạ và chất phóng xạ. Các em tin rằng các vật thể như ống tiêm và băng được khử trùng bằng cách sử dụng bức xạ sẽ trở thành vật nhiễm phóng xạ, sau đó chúng sẽ tự phát ra bức xạ”. Những ý tưởng tương tự được tìm thấy liên quan đến chiếu xạ thực phẩm, học sinh nhầm lẫn thực phẩm nhiễm phóng xạ với thực phẩm được chiếu xạ như: “Thực phẩm chiếu xạ có thể chứa “tàn dư bức xạ” (Henriksen, & Jorde, 2001), “Thực phẩm chiếu xạ không được chấp nhận rộng rãi trong nước.” (Cooper, Yeo, & Zadnik, 2003). Tương tự, trong nghiên cứu của Prather (2001), học sinh, sinh viên cho rằng khi một vật thể tiếp xúc với bức xạ, nó trở thành nguồn phóng xạ, 68% sinh viên vật lí tính toán nghĩ rằng sau khi một quả dâu tây được đặt gần nguồn phóng xạ, nó sẽ trở thành một nguồn phóng Cite this article as: Le Anh Duc, Vu Ta Quyen, Pham Vo Trung Hau, Dinh Cong Minh, & Nguyen Phuong Kha Tran (2021). A survey of the perspectives about radiation of Physics-majored students. Ho Chi Minh City University of Education Journal of Science, 18(5), 840-852.