Baş ağrısı, çocukluk ve ergenlik döneminde en
sık görülen nörolojik belirtidir. Baş ağrısının
sıklığı ve şiddeti, gündelik yaşamı güçleştirip
çocuk ve gençlerin hayat kalitesini düşürebilir.
Baş ağrısı insidansı yaşa göre değişkenlik
göstermektedir. Sıklık ergenlik öncesi erkek-
lerde, ergenlik ve sonrasında ise kızlarda daha yük-
sektir.
1-4
53
Turkiye Klinikleri J Pediatr. 2022;31(1):53-8
Çocuklarda Oksipital Bölge Baş Ağrısının Değerlendirilmesi:
Tanımlayıcı Araştırma
Evaluation of Occipital Region Headache in Children:
Descriptive Research
Esra SERDAROĞLU
a
a
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nörolojisi BD, Ankara, TÜRKİYE
ÖZET Amaç: Oksipital bölge baş ağrıları, klasik olarak ikincil baş ağrısı
olarak kabul edilerek beyin görüntüleme endikayonu sayılmaktadır. Bu ça-
lışmada, oksipital baş ağrısı olan hastaların klinik ve radyolojik özelliklerini
inceleyerek, beyin görüntülemenin tanısal katkısını değerlendirmek amaç-
lanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tokat Devlet Hastanesi Çocuk Nöroloji
Polikliniğine Ocak 2018-Eylül 2019 tarihleri arasında oksipital baş ağrısı
şikâyeti ile başvuran hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Bulgular:
Çocuk nöroloji polikliniğine bu süre zarfında toplam 596 hasta baş ağrısı
şikâyeti ile başvurdu, 56’sında (%9,4) oksipital baş ağrısı vardı. Oksipital
baş ağrısı olan hastaların 41’i (%73) kız, 15’i (%27) erkekti. Yaşları 4-17
arasında olup, ortalama 13,4±3,2 yaş olarak bulundu. Baş ağrısı ortalama
15±3,2 ay önce başlamış, hastaların 24’ünde (%43) son zamanlarda belirgin
artış göstermişti. Baş ağrısı sıklığı haftada ortalama 4±3,3’tü, süresi sani-
yeler-saatler şeklinde değişkenlik gösteriyordu. Baş ağrısı şiddeti ortalama
7,3±1,5 olarak değerlendirildi. Oksipital ağrıya 30 (%53,5) hastada farklı
bir baş bölgesinin ağrısının eşlik ettiği saptandı. Yedi (%12,5) hastada kırma
kusuru, 7 (%12,5) hastada kan basıncı yüksekliği, 2 (%3,5) hastada epilepsi
tanıları kondu. Beyin, manyetik rezonans görüntüleme ile milimetrik T2 hi-
perintensite odakları (%5), perivasküler boşluklarda genişleme (%5), belir-
gin sinüs inflamasyonu (%9) ve insidental bulgular (%5, 2 araknoid kist, 1
pineal kist) saptandı. Klinik yaklaşımı değiştirmeyi veya müdahale etmeyi
gerektiren bir patoloji bulunmadı. Sonuç: Çocukluk ve ergenlik döneminde,
oksipital bölge baş ağrısı nadir değildir. Beyin görüntüleme sadece oksipi-
tal bölgede baş ağrısı olup, nörolojik muayene bozukluğu veya başka bir
alarm belirtisi olmadığında önemli bir katkı sağlamamaktadır. Hastalar
kırma kusuru ve hipertansiyon gibi baş ağrısı nedenleri açısından mutlaka in-
celenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Baş ağrısı; baş ağrısı bozuklukları, birincil;
baş ağrısı bozuklukları, ikincil;
manyetik rezonans görüntüleme
ABSTRACT Objective: Occipital headaches are classically considered as
secondary headaches that indicate neuroimaging. This study aimed to ex-
amine the clinical and radiological features of patients with occipital
headache to evaluate the diagnostic contribution of brain imaging. Mate-
rial and Methods: Patients who applied to the Tokat State Hospital Pe-
diatric Neurology Outpatient Clinic between January 2018 and September
2019 with occipital headache were evaluated retrospectively. Results:
During this period, a total of 596 patients applied to the pediatric neurol-
ogy outpatient clinic with headache complaints, 56 (9.4%) of them had
occipital headache. Of the patients with occipital headache, 41 (73%) were
female and 15 (27%) were male. Their ages were between 4-17 years, with
a mean of 13.4±3.2 years. Headache started an average of 15±3.2 months
ago, and had recently increased significantly in 24 (43%). The frequency
of headaches was 4±3.3 per week on average, and the duration varied from
seconds to hours. Headache severity was evaluated as 7.3±1.5 on average.
Thirty (53.5%) patients identified accompanying pain in a different head
region. Diagnoses were refractive errors in 7 (12.5%) patients, hyperten-
sion in 7 (12.5%) patients, and epilepsy in 2 (3.5%) patients. Brain mag-
netic resonance imaging revealed millimetric T2 hyperintensity foci (5%),
enlargement of perivascular spaces (5%), significant sinus inflammation
(9%), and incidental findings (5%, 2 arachnoid cysts, 1 pineal cyst). No
pathology was found that required changing the clinical approach or any
intervention. Conclusion: Occipital headache is not uncommon in child-
hood and adolescence. Brain imaging does not make a significant contri-
bution when there is only occipital headache without neurological deficits
or other alarm symptoms. Patients should be examined in terms of
headache causes such as refractive errors and hypertension.
Keywords: Headache; headache disorders, primary;
headache disorders, secondary;
magnetic resonance imaging
ORİJİNAL ARAŞTIRMA
DOI: 10.5336/pediatr.2022-88349
Correspondence: Esra SERDAROĞLU
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nörolojisi BD, Ankara, TÜRKİYE/TURKIYE
E-mail: esra.serdaroglu@gmail.com
Peer review under responsibility of Turkiye Klinikleri Journal of Pediatrics.
Received: 24 Jan 2022 Received in revised form: 27 Jan 2022 Accepted: 28 Jan 2022 Available online: 31 Jan 2022
2146-8990 / Copyright © 2022 by Türkiye Klinikleri. This is an open
access article under the CC BY-NC-ND license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/).
Türkiye Klinikleri Pediatri Dergisi
Turkiye Klinikleri Journal of Pediatrics