Dr. Yezdan FIRAT, Dr. Gonca SENNAROĞLU, Dr. Erol BELGİN İşitsel Devamlı-Durumda Uyarım Yanıtları Ve Klinik Kullanımı KBB-Forum 2007;6(2) www.KBB-Forum.net 82 DERLEME İŞİTSEL DEVAMLI-DURUMDA UYARIM YANITLARI VE KLİNİK KULLANIMI Dr. Yezdan FIRAT 1 , Dr. Gonca SENNAROĞLU 2 , Dr. Erol BELGİN 2 1 Hacettepe Üniversitesi KBB Anabilim Dalı, Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Yüksek Lisans Özel Öğrenci, Ankara, (İnönü Üniversitesi KBB Anabilim Dalı, Malatya) Türkiye, 2 Hacettepe Üniversitesi , KBB Anabilim Dalı Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı, Ankara, Türkiye ÖZET İşitsel devamlı-durumda uyarım yanıtları (Auditory Steady-State Evoked Response; ASSR), objektif işitme ölçüm metodlarına son yıllarda eklenen bir test bataryasıdır. Saçlı deriye yerleştirilen elektrotlarla ölçüm yapılan, amplitüdü ve frekansı module edilmiş devamlı saf ses uyaran verilerek 250-8000 Hz arasında frekans spesifik ölçüm yapabilen, otomatik saf ses odyogram eğrisi oluşturarak işitme seviyesini gösteren objektif bir test bataryasıdır. Bu yazıda ASSR'nin tanımı, klik ve tone-burst ABR'ye (İşitsel beyin sapı yanıtları: Auditory brainstem responses) üstünlüğü, metod ve yöntemi anlatılmıştır. ASSR'nin klinik kullanımda uyanıklılık durumu ve sedasyondan etkilenimi, yaşın ASSR üzerine etkisi, yenidoğan işitme taramasında, bebek ve çocuklarda kullanımı, normal işitmede ASSR ile eşik tayini, erişkinlerde kullanımı, işitme kayıplı hastalarda eşik tayininde ve fonksiyonel kazancın belirlenmesinde kullanımı, retrokoklear patoloji varlığında ve otonörolojik hastalarda kullanımı anlatılmıştır. Anahtar Sözcükler: ASSR, ABR ASSR: AUDITORY STEADY-STATE EVOKED RESPONSE AND CLINICAL USAGE SUMMARY Auditory steady-state evoked response (ASSR) is a novel hearing measurement method which is added the current objective audiologic test battery. It can be recorded from the human scalp in response to auditory stimuli presented at rates between 250 and 8000 Hz or by periodic modulations of the amplitude and frequency of a continuous pure tone. Responses can be objectively detected using frequency- based pure tone audiogram analyses. This article defines the method and measurement of the ASSR, considers the efficiency of ASSR, and advantages of it over clic and tone-burst ABR (Auditory brainstem responses). The usefulness of ASSR in the neonatal hearing screening, clinical usage of it in babies, children, and adults, effects of age on ASSR, its affects on sedation or awakening states, hearing treshold estimate in healthy subjects, hearing evaluation and functional gain assessment in hearing loss patients, hearing evaluation with ASSR in retrocochlear pathology and otoneurological diseases are evaluated. Keywords: ASSR, ABR GİRİŞ İşitsel uyaran ile işitsel beyin sapı yanıtlarının elde edilmesi ve eşik belirlenmesi, klik uyaranla ancak yüksek frekanslarda mümkündür. Frekans spesifik yanıt elde etmek için tone-burst uyaran kullanılabilir, tone-burst uyaran ile dar bir frekans aralığına sahip olan, frekans spesifik bir yanıt elde edilir ancak uzun plato süresi ve yükselme-iniş zamanı nedeniyle senkronize nöral yanıt oluşmaz 1,2 (Şekil 1). Frekans spesifik yanıt elde etmek için, alternatif uyaranlar kullanılabilir. Kuwada ve ark.1986 yılında 3 , amplitüdü ve frekansı değişebilen sinüzoidal uyaran verilerek devamlı durumda uyarım yanıtları elde edilmesini tanımlayan ilk makaleyi yayımlamışlar ve bu yanıtları ASSR: Auditory Steady State Evoked Response; İşitsel Devamlı Durumda Uyarım Yanıtları olarak adlandırmışlardır. İletişim kurulacak yazar: Dr. Yezdan Fırat, Hacettepe Üniversitesi KBB AD, Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Yüksek Lisans Özel Öğrenci, Ankara, Türkiye, Tel: +90 422 3410660 Faks: +90 422 3410128 E-mail: yezdanf@yahoo.com Gönderilme tarihi: 07 Mart 2007, revizyon isteme tarihi : 19 Mart 2007, yayın için kabul edilme tarihi: 25 Nisan 2007 Şekil 1. Klik uyaran ve tone burst uyaranların stimulus özelliklerinin ve frekans aralıklarının karşılaştırılması. YÖNTEM ve GEREÇLER ABR deki geçici uyaranın aksine ASSR'de sürekli devam eden uyaran mevcuttur. Uyaran modüle edilebilir yani frekans ve amplitüdü hafifletilip arttırılabilir. Ana frekans sabit olup (0.5, 1, 2, 4 kHz) buna ‘Taşıyıcı Frekans' (CF: carrier