Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2015 Bahar (22), 87-98 TÜRKİYE’DE KÜLTÜR DEVRİMİ ÜZERİNE MİKRO BİR İNCELEME: GÖKALP’İN “TEBESSÜM İNKILABI” YA DA TEBESSÜMDEN İNKILAP OLUR MU? Haydar Seçkin ÇELİK Özet: Ziya Gökalp 1924’te “Tebessüm” adlı bir makale yazmıştı. Bu makalede Gökalp, Türkiye’deki toplumsal problem alanlarından biri olarak tebessüm etmemeye ve bunun kültürel-tarihsel kaynaklarına ve olası güncel sonuçlarına değiniyordu. Bu sorun halk arasında oldukça yaygındı. Bu bağlamda yazar bir “Tebessüm İnkılabı” yapılmasından bahsediyordu. İlk bakışta ilginç görünen bu ifade aslında dönemin Türk aydınlarının pek çoğu tarafından paylaşılan bir kaygıyı yansıtıyordu. Tebessüm etmekle kast edilen basitçe gülmek değildi. Temel olarak yapılmak istenen çöküş döneminin beraberinde getirdiği kültürel yapılanmanın tüm olumsuz görüngülerini ortadan kaldırmak ve devleti ve ulusu güçlü kılacak bir değerler sistemi üzerinden hayatı olumlamaya dayalı bir kültür inkılâbı gerçekleştirmekti. “Tebessüm İnkılabı” da, bu kültürel dönüşümün hem anahtarı hem de işareti olacaktı. Anahtar kelimeler: Ziya Gökalp, Türk aydını, Kültür Devrimi, değer sistemi, toplumsal dönüşüm. A Micro Examination of the Cultural Revolution in Turkey: Gökalp’s “Smile Revolution” or is a Revolution Possible out of Smile? Abstract: Ziya Gökalp wrote an article entitled “Tebessüm” [Smile] in 1924. In this article, Gökalp touched upon not to smile as one of the problems of the society,its cultural-historical sources and potential current outcomes. This problem was prevalent amoung the people. In this respect, the writer talked about carrying out a “Smile Revolution”. This term which has seen interesting at first glance reflected an anxiety of the most of the Turkish intellectuals of that time, essentially. Smile didn’t mean to smile simply. The main intention was to eliminate all negative appearances of the cultural body which the decadence era brought with and to achieve a cultural revolution upon a value-system which made the state and the nation strong and rested upon the affirmation of life. “The Smile Revolution” would be both the key and the sign of this cultural transformation. Key words: Ziya Gökalp, Turkish intellectuals, Cultural Revolution, value-system, social transformation. Giriş Tek parti dönemini -özellikle devrim(ler)i- inceleyen herhangi bir araştırmacının gözüne çarpacak konuların başında, zaman zaman inkılap yani devrim sözcüğünün gündelik diyebileceğimiz konular veya bugün sıradan diyerek geçiştirebileceğimiz olgularla ilgili kullanılması gelir. İnkılap sözcüğünün bu “aşırı” kullanımı, araştırmacıda bahsedilen hususların bu şekilde adlandırılmasının bir abartma olduğu izlenimini uyandırabilir. Kimi zaman bu