Przemysław Wiatrowski Poznań, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza «Obelgę odwołuję...» — o pewnym typie ogłoszeń drobnych w Przewodniku Katolickim z lat 30. XX wieku S ł o w a k l u c z o w e: Przewodnik Katolicki, ogłoszenie drobne, odwołanie obelgi. Ogłoszenie drobne — zgodnie z definicją zaproponowaną w Słowniku terminologii medialnej pod redakcją W. Pisarka — to krótkie ogłoszenie reklamowe zamieszczane przez firmy lub osoby prywatne na specjalnie wy- dzielonych szpaltach gazety lub czasopisma, zazwyczaj podzielonych tematycznie (Samochody, Nieruchomości, Praca itp.) (Pisarek 2006: 139). W podanej eksplikacji akcentuje się różne aspekty omawianego typu tekstów, miano- wicie rozmiar wypowiedzi, charakter reklamowy komunikatu (a co za tym idzie — jego funk- cję perswazyjną) 1 ), ogłoszeniodawcę (instytucjonalny, prywatny) oraz miejsce publikacji. Zwrócić należy uwagę, że współcześnie ogłoszenia drobne pojawiają się nie tylko w prasie, ale także w Internecie 2 ) czy na stronach telegazety 3 ). Jest też sprawą dyskusyjną pełne utoż- samianie omawianych ogłoszeń z tekstami reklamowymi 4 ). Inną nieco definicję omawianego typu wypowiedzi formułuje D. Chomik: [...] drobne ogłoszenie prasowe to komunikat zamieszczony w gazecie w rubryce Ogłoszenia drob- ne, tekst zazwyczaj krótki i w zasadzie pozbawiony graficznych ozdobników. Jest on publikowany odpłatnie, a jednostką językową stanowiącą wskaźnik płatności najczęściej jest wyraz tekstowy (2002: 185). Autor — poza miejscem publikacji ogłoszenia, jego objętością i grafiką — podkreśla finansowy aspekt publikowania ogłoszeń. Badacz podjął się także próby stratyfikacji tych tekstów m.in. ze względów tematycznych. Wydzielił ogłoszenia o nieruchomościach, o pra- cy, motoryzacyjne, usługowe, matrymonialne, towarzyskie oraz o charakterze sprawczym (w ich obręb włącza na przykład anonse urzędowe czy unieważnienia dokumentów) (Chomik 2002: 187). Drugim kryterium porządkującym uczynił obciążenie funkcjonalne wypowiedzi. Pojawiającym się w anonsach znakom graficznym przypisuje funkcję fatyczną, za dominan- tę ogłoszeń o kupnie i sprzedaży nieruchomości bądź samochodów uważa funkcję informa- JĘZYK POLSKI XCIII 4 261 1 ) Jako formę tekstu reklamowego traktuje ogłoszenia drobne m.in. H. Kurta (1969). 2 ) Oto zaledwie kilka wybranych stron internetowych zawierających ogłoszenia drobne: www.afi- sze.pl, www.portal-ogloszenia.pl, www.dajogloszenie.pl, www.ale.gratka.pl, www.pajeczyna.pl, www.top- ogloszenia.net, www.gumtree.pl. 3 ) Ogłoszenia drobne publikują telegazety takich na przykład stacji telewizyjnych, jak TVP 1, TVP 2, TVP Info, TVP Kultura, Polsat, TVN czy TVN 7. 4 ) Relacje pomiędzy oboma typami wypowiedzi prasowych omawiają D. Chomik (2002) i M. Wołk (2007).