16 SAVAŞIN SAVUNMASIZ DÜŞMANI-KÜLTÜREL MİRAS 2 VULNERABLE ENEMY OF WAR - CULTURAL HERITAGE Düzgün ÇAKIRCA 3 ÖZET Günümüzde tüm insanlığın ortak değeri olarak kabul edilen kültürel miras, tarih süreci boyunca ne yazık ki değişik neden ve yöntemlerle sürekli tahrip edilmeyle karşı karşıya kalmıştır. Bu noktada savaş, bunların en önemlilerinden biridir. I. ve II. Dünya savaşları bu anlamda büyük trajedilerin yaşandığı önemli birer kesit olmakla birlikte, bunun günümüze kadar dünyanın değişik alanlarında lokal düzeyde tekrarlandığını söylemek mümkündür. Bu paradigmanın günümüzde dünyanın değişik alanlarında geldiği nokta ise; insanlık mirasına ciddi düzeyde zarar verme gerçeğidir. Başta yanı başımızda Ortadoğu olmak üzere, Afrika, Afganistan ve Pakistan gibi coğrafyalarda yaşanan çatışmalı ortamlarda sergilenen sınırsız ve sorumsuz yaklaşımlar nedeniyle, tüm uluslararası kabuller ve tüzükler ihlal edilmekte ve insanlık mirasında büyük tahribatlara neden olunmaktadır. Yaşanan bu trajedide, her ne amaçla olursa olsun tüm muhatapların vicdani ve hukuki sınırlar içerisinde kalması ve uluslararası sözleşmelere uymasının ivedi bir gereklilik olduğu açıktır. Bu anlamda, kimin/neyin nereye kadar hakkı olduğunun, uluslararası tüzük ve kabuller çerçevesinde sorgulanması ve analizinin yapılması önemlidir. Sorun, bu kapsamda ele alınmış olup, tespitlere bağlı olarak yapılabilirlikler belirlenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Savaş, Vandalizm, Kültürel Miras. Abstract Today, the cultural heritage of all humanity accepted as a common value, what a pity that over the course of history has been destroyed constantly faced with different reasons and methods. Herein, war is one of the most important of them. World War I. and II. Were important sections in which greatest tragedies were experienced, and besides it is possible to say that this situation is repeated until today at the local level in different areas. At the current situation of this paradigmon the different areas of the world today is the fact that it critically damages to the heritage of humanity. All the international admission and regulations have been violated and great 2 Söz konusu makale, 22-23 Nisan 2015 tarihlerinde Trakya Üniversitesi tarafından Edirne'de düzenlenen 9. Uluslararası Sinan Sempozyumu’nda tarafımdan sunulan " Savaşta Sınır ve Kültürel Miras" başlıklı bildiriden geliştirilerek hazırlanmıştır. 3 Yrd. Doç. Dr., Batman Üniversitesi, Mimarlık Bölümü / dizgin66@mynet.com