3
rd
International Conference on Frontiers in Academic
Research
June 15-16, 2024 : Konya, Turkey
https://www.icfarconf.com/
© 2024 Published by All Sciences Academy
1071
Dijital Toplum ve Dijital Yeteneklerin Gelişimi Üzerine Sistematik
Literatür Analizi
Ecem Buse Sevinç Çubuk
1*
1
Yönetim Bilişim Sistemleri / Söke İşletme Fakültesi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Türkiye
*
(ecembuse.sevinc@adu.edu.tr)
Özet – Bu çalışma toplumun dijital dönüşümü ve dijital toplumun gerekliliklerinden biri olan toplumun
dijital yeteneklerinin gelişimi üzerine değerlendirme yapmayı amaçlamaktadır. Toplumun dijital
dönüşümü, genel olarak toplumun dijitalleşme süreçlerini tanımlamak için kullanılmaktadır. Daha özel
anlamıyla, dijital teknolojilerin günlük yaşamda kullanımı da dahil olmak üzere, insanların toplumu
yorumlama ve anlama yoluyla toplumun yaşama biçimini yeniden şekillendirdiği bir süreci ifade
etmektedir. Dijital toplum kavramı ise büyük ölçüde ve kapsamlı olarak dijital bilgi çağının kendine özgü
koşullarıyla şekillenen, sosyal, politik ve ekonomik yapı içinde bir arada yaşayan insanların bütününü
temsil etmektedir. Avrupa Komisyonu’nun DigComp Çerçevesine göre dijital beceri, dijital teknolojilerin
kendinden emin, eleştirel ve sorumlu bir şekilde kullanılmasını; ayrıca öğrenme sürecinde, iş yerinde ve
topluma katılımda bu teknolojilerle etkileşime geçilmesini içermektedir.
Yeni teknolojilerin hızlı ilerleyişi ve hayatın her alanına entegrasyonun doğal bir getirisi olarak toplumun
dijital yeteneklere sahip olması veya mevcut yeteneklerini güçlendirmesi beklenmektedir. Ancak, bu
beklentiyi tatmin edecek düzeyde topluma katkı sağlayan çalışmaların yapıldığı tartışma konusudur. Bu
çalışmada, Türkiye’de yayınlanan akademik hakemli dergiler için elektronik ortamda barındırma ve
editoryal süreç yönetimi hizmeti sunan DergiPark altyapısını kullanan dergiler taranmış ve 46 araştırma
incelenmiştir. Araştırma sonucunda, dijital beceri konusunun Türkiye’deki dergiler için oldukça yeni bir
alan olduğunu söylemek mümkündür. Bu alanda yapılan çalışmaların çoğu eğitim sektörüne yöneliktir.
Toplumun dijital becerilerini geliştirmeye yönelik strateji ve programlara açıkça ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu nedenle, dergilerin konu üzerine yapacağı özel sayıların ve ilgili kuruluşların sağlayacağı proje
desteklerinin, dijital dönüşümün toplumsal boyutunu güçlendireceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın,
Türkiye’deki dergiler özelinde dijital beceri konusunda bulunan boşluğa dikkat çekmesi ve alanyazının
geliştirilmesine yönelik öneriler sunması bakımından alana katkı sunması beklenmektedir.
Anahtar Kelimeler – Dijital Dönüşüm, Dijital Toplum, Dijital Beceri, DergiPark, Sistematik Literatür Analizi
I. GİRİŞ
Dijital teknolojilerin günlük hayatı kararlı bir şekilde şekillendirdiği bir çağda yaşamaktayız.
Geçtiğimiz birkaç yılda, iletişim şekillerinden çalışma yöntemlerine, eğitim ve eğlenceye kadar hızlı bir
dijital dönüşüme tanıklık edilmektedir. Bir zamanlar istisna olarak kabul edilebilecek dijital teknolojilere
bağımlılık artık yeni normal olarak değerlendirilmektedir. Mevcut kurumsal ve teknik dijital dönüşüme
ek olarak; toplumu bütünüyle sürece dahil eden bir dönüşümden bahsetmek mümkündür. Toplumun
dijital dönüşümü, genel olarak toplumun dijitalleşme süreçlerini tanımlamak için kullanılmaktadır. Daha
özel anlamıyla, dijital teknolojilerin günlük yaşamda kullanımı da dahil olmak üzere, insanların toplumu
yorumlama ve anlama yoluyla toplumun yaşama biçimini yeniden şekillendirdiği bir süreci ifade
etmektedir. Başka bir deyişle, dijital toplum olma yolunda ilerleme olarak özetlenebilir. Dijital toplum
kavramı ise büyük ölçüde ve kapsamlı olarak dijital bilgi çağının kendine özgü koşullarıyla şekillenen,
sosyal, politik ve ekonomik yapı içinde bir arada yaşayan insanların bütününü temsil etmektedir. Dijital