Aralık / December 2023; (60): 307-326 e-ISSN 2458-9071 Doi: 10.21563/sutad.1405528 Araştırma Makalesi / Research Article Türkçe Bilimsel Metinlerde Tanıtlayıcıların İşlevleri Function of Evidentials in Turkish Scientific Texts Esra AYDIN * Kamil İŞERİ ** İzel IŞIK *** Ece ESMİOĞLU **** Öz Üstsöylem; düşüncelerin ifade ediliş biçiminin yanında alıcılarla kurulan ilişkileri de kapsamaktadır. Yazarlar okuyucuları ile ilişki kurabilmek için söylemi düzenlemeye, okuyucuları da metne dâhil etmeye ve kendi düşüncelerini okuyucuya aktarmaya ihtiyaç duymaktadır. Bu bağlamda yazarın metne ve okuyucuya karşı duruşunu somut olarak gösterebilmek için kullandığı dilsel kaynaklar üstsöylem olarak adlandırılmaktadır. Üstsöylem, bilgi odaklı ve alıcı odaklı etkileşimli belirleyiciler aracılığıyla farklı dilsel işlevler üstlenerek yazarın duruşunu belirlemeye yardımcı olmaktadır. Üstsöylem modelinin alt ulamı olan tanıtlayıcılar ise yazarın düşüncesini desteklemesi ya da karşıt sav oluşturabilmesi için başka metinlerde kullanılan bilgiye gönderimde bulunmasıdır. Bu çalışmada amaç, tanıtlayıcıların dilsel gerçekleşmelerinin üstsöylem aracı olarak nasıl işlev gördüğü, alıcıyı ikna etme konusunda nasıl bir rol oynadığını incelemektir. Nitel araştırma yöntemi ile yapılandırılan ve belge tarama modeli kullanılan çalışmanın veri tabanını Dergipark’ta yer alan ve 2022 yılı Ocak-Haziran dönemleri arasında üniversiteler tarafından yayımlanan hakemli dergiler oluşturmaktadır. Orantısal örneklem büyüklüğü hesaplama formülü ile belirlenen örneklem, 78 araştırma makalesinden oluşmaktadır. Çalışmada Hyland (2005)’in üstsöylem modelinde yer alan bilgi odaklı etkileşimli üstsöylem belirleyicisi olan tanıtlayıcıların Türkçedeki işlevleri üstsöylemsel bakış açısıyla ele alınmıştır. Çalışma sonucunda Türkçe Sosyal Bilimler alanlarında kullanılan tanıtlayıcıların işlevleri belirlenmiş, bu işlevlerin alana özgülüğü ve Sosyal Bilimler açısından genellenebilir olma durumları tartışılmıştır. Tarih, Sosyoloji, Psikoloji ve Felsefe alanları arasından en sık tanıtlayıcı kullanımının Tarih, en az sıklığın ise Felsefe alanına ait olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Tanıtlayıcılar, Üstsöylem Belirleyicileri, Akademik Metinler. Abstract The concept of metadiscourse, which defines the features of language, not only defines how thoughts are expressed, but also defines the relations established with the receivers. Authors need to organize the discourse, include the readers in the text and convey their own thoughts to the reader in order to establish a relationship with their readers. In this context, linguistic resources used by the author to show his stance against the text and the reader concretely are called metadiscourse. Metadiscourse helps to determine the stance of the author by assuming different linguistic functions through interactive and interactional dimensions of metadiscourse determinants. The aim of this study is to examine how the linguistic realizations of the evidentials function as metadiscourse tools and how they play a role in persuading the receiver. The study was structured with qualitative research method and document scanning model was used. The sample of the study, determined by the proportional sample size calculation formula, consists of 78 research articles. In the study, the functions of the evidentials, which are the information-oriented interactive metadiscourse markers in Hyland's (2005) metadiscourse model, in Turkish were discussed from a * Arş. Gör. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi esra.ozturk@deu.edu.tr ORCID: 0000-0002-2638-575X İzmir / TÜRKİYE ** Prof. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi kamil.iseri@deu.edu.tr ORCID: 0000-0003-3029-2342 İzmir / TÜRKİYE *** Dr. Öğrencisi., Dokuz Eylül Üniversitesi izelisikk00@gmail.com ORCID: 0000-0002-2259-4394 İzmir / TÜRKİYE **** Dr Öğrencisi., Dokuz Eylül Üniversitesi ecesmioglu@gmail.com ORCID: 0000-0002-1291-0613 İzmir / TÜRKİYE * Arş. Gör. Dr., Dokuz Eylül University esra.ozturk@deu.edu.tr ORCID: 0000-0002-2638-575X İzmir / TÜRKİYE ** Prof. Dr., Dokuz Eylül University kamil.iseri@deu.edu.tr ORCID: 0000-0003-3029-2342 İzmir / TÜRKİYE *** PhD Student Dokuz Eylül University izelisikk00@gmail.com ORCID: 0000-0002-2259-4394 İzmir / TÜRKİYE **** PhD Student Dokuz Eylül University ecesmioglu@gmail.com ORCID: 0000-0002-1291-0613 İzmir / TÜRKİYE Başvuru/Submitted: 18/01/2023 Kabul/Accepted: 17/07/2023