Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Mustafa Kemal University Derleme | Review Geliş Tarihi: 19.09.2016 Kabul Tarihi: 15.11.2016 ISSN:1300-9362 21(2):207-215 (2016) Çevre, Endüstriyel Kullanım ve İnsan Sağlığı Yönleriyle Keçiboynuzu Hamide GÜBBÜK İlhami TOZLU Adem DOĞAN Recep BALKIÇ Akdeniz Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Bahçe Bitkileri Bölümü, Antalya, 07058, Türkiye Özet Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgelerde doğal olarak yetişen keçiboynuzu, ağacından meyvesine, meyvesinden tohumuna çok farklı amaçlarla kullanılmaktadır. Meyve ve tohumunun sanayi ile entegre olması, bu türün ekonomik değerini daha da arttırmaktadır. Ülkemizde keçiboynuzu yöresel olarak “Harnup”, “Harup”, “Boynuz”, “Buynuz” ve “Kerti” gibi isimlerle anılmaktadır. Çalı veya ağaç formunda büyüme özelliğine sahiptir. Keçiboynuzu ile ilgili ülkemizde kapama bahçeler henüz yaygın olmamakla birlikte, son yıllarda orman ve hazine arazilerinin kiralama yoluyla halka arz edilmesi, keçiboynuzu plantasyonlarının kurulumunu popüler hale getirmiştir. Keçiboynuzu meyve ve tohumu yanında, ağacının herdemyeşil olması nedeniyle peyzaj amaçlı kullanımı da yaygındır. Ayrıca, yapraklarının yangına dayanıklı olmasından dolayı, orman alanlarında yangın koruma hattı olarak da kullanılmaktadır. Keçiboynuzunun meyvesi, geleneksel olarak yüzyıllardır pekmez yapımında değerlendirilmektedir. Buna ilave olarak, meyvesi öğütülerek kahve, kakao ve un elde edilmekte ve sanayide farklı alanlarda kullanılmaktadır. Keçiboynuzu meyvesi potasyum ve kalsiyum mineralleri ile karbonhidrat ve lif bakımından zengindir. Meyvesinin sağlıkta farklı kullanım alanları ile ilgili çok sayıda araştırmalar bulunmaktadır. Özellikle kolestorolün düşürülmesinde, ishali önlemede, osteoporoz, antideprasan, deri hastalıkları ile kanser mücadelesinde kullanılmaktadır. Tohumunun galaktomannanca zengin olması nedeniyle keçiboynuzu zamkı üretilmekte ve piyasada E-410 (gıda katkı maddesi) adlı katkı maddesi olarak isimlendirilmektedir. E-410 farklı endüstrilerde (gıda, petrokimya, kağıt, tekstil vb.) çok amaçlı kullanım alanına sahiptir. Tohumun embriyosu ise protein bakımından oldukça zengindir. Bu derlemede, keçiboynuzunun çevre, beslenme ve sağlık üzerine etkileri konusunda bilgiler verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ceratonia siliqua, Yangın set bitkisi, E-410, Galaktomannan, Un, Lif. Environment, Industrial Use and Human Health Aspects of Carob Abstract Carob tree is grown naturally in Mediterranean climate and its fruit and seed and plants are used for many different purposes. Industrial integration of pods and seeds has facilitated for intensifying its economic value. Many diverse names used such as “Harnup”, “Harup”, “Boynuz”, “Buynuz” and “Kerti”in different districts. Carob plants show either a tree form or bushy habitat. Although there is no commercial scale carob plantations in Turkey, recent long term rental policy of state lands had made popular to establish large carob plantations. Besides pods and seeds, the tree itself is a popular landscape tree due to its distinguished evergreen characteristic. Carob leaves are naturally quite resistant to fire and became a popular plant for forest fire protection line. For hundreds of years, carob pods have been traditionally used to produce molasses. Furthermore, grinded carob pods for coffee, cacao and flour become popular ingredients in many industrial products. Pods are important source of fiber, carbohydrate and potassium and calcium minerals. They are effective on lowering cholesterol, preventing diarrhea, osteoporosis, antidepressant, skin diseases and fighting in some of the cancer tumors. Important asset of seed is the high amount of galactomannan content. The ground of endosperm is used to produce locust bean gum, E-410 coded food additive. E-410 is used in many diversified industries including food, petro chemistry, paper, textile etc. The impacts of carob on environment, human nutrition and health are reviewed in this study. Key words: Ceratonia siliqua, Fire border, E-410, Galactomannan, Floor, Fiber