Chron Precis Med Res 2020; 1(1): 1-7 Review Derleme Corresponding Author: Resul Yılmaz Address: Selcuk University School of Medicine Department of Pediatrics, Division of Pediatric Critical Care, Konya, Turkey E-mail: drresul@gmail.com Başvuru Tarihi/Received: 07.07.2020 Kabul Tarihi/Accepted: 15.07.2020 ÖZ ABSTRACT Akciğer dokusu, ksenobiyotikler (paraquat, bleomisin..), enflamasyon, iskemi reperfüzyonu, mineral tozuna maruz kalma veya normobarik saf oksijen seviyelerinde bile farklı şekillerde zarar görebilir. Reaktif oksijen türleri, gözlenen pulmoner doku hasarından kısmen sorumludur. Bu derlemede toksisiteye yol açan çeşitli mekanizmalar ve insan vücudunun korunma mekanizmaları anlatılmaktadır. Reaktif oksijen türleri bronkokonstriksiyona neden olur, mukus sekresyonunu yükseltir ve ödem oluşumuna yol açan mikrovasküler sızıntıya neden olur. Reaktif oksijen türleri, muskarinik reseptör aracılı kasılma ile pulmoner düz kasın β-adrenerjik aracılı gevşemesi arasında otonomik bir dengesizliğe neden olabilir. E vitamini ve selenyum, bu iki reseptör tepkisi arasındaki bu dengede düzenleyici bir role sahiptir. Otonom dengesizlik, akciğer iltihabında ortaya çıkan bronşiyal aşırı tepkisizliğin gelişiminde rol oynayabilir. Son olarak, Birbirinden farklı olan akciğer hastalıkları ile ilişkili antioksidan enzim regülasyonlarının belirlenmesi akciğerin bu akut-kronik hastalıklarına yeni tanı ve tedavi yaklaşımlarına yol gösterebilir. Anahtar Kelimeler: Akciğer, oksidatif stres, antioksidan sistem, oksijen radikalleri, serbest radikaller Lung tissue can be damaged in different ways by xenobiotics (paraquat, bleomycin..), inflammation, ischemia reperfusion, exposure to mineral dust or even normobaric pure oxygen levels. Reactive oxygen species are partially responsible for observed pulmonary tissue damage. In this review, various mechanisms leading to toxicity and protection mechanisms of the human body are described. Reactive oxygen species cause bronchoconstriction, increase mucus secretion, and cause microvascular leakage leading to edema formation. Reactive oxygen species can cause an autonomic imbalance between muscarinic receptor mediated contraction and β-adrenergic mediated relaxation of pulmonary smooth muscle. Vitamin E and selenium have a regulatory role in this balance between these two receptor responses. Autonomic imbalance may play a role in the development of bronchial hyperresponsiveness that occurs in lung inflammation. Finally, determination of antioxidant enzyme regulations associated with different lung diseases may lead to new diagnosis and treatment approaches for these acute or chronic lung diseases. Keywords: Lung, oxidative stress, antioxidant system, oxygen radicals, free radicals Akciğer Hastalığı Patogenezinde Oksidatif Stres ve Antioksidan Sistemin Rolleri Roles of Oxidative Stress and Antioxidant System in Pathogenesis of Lung Diseases Resul Yılmaz Selcuk University School of Medicine Department of Pediatrics, Division of Pediatric Critical Care, Konya, Turkey GİRİŞ Osidatif stresin arttığı ya da antioksidan aktivitenin yetersiz kaldığı bir çok durumda serbest radikaller, diyabet, kollagen doku hastalığı hatta psikiyatrik hastalıkların etyopatogenezinde önemli roller almaktadır (1-5). Oksijen canlılar için gerekli olan ve atmosferde %21 oranında bulunan en önemli moleküllerin başında gelir. Bir çok hücrede hayatın devamı için gerekli enerjiyi üretme sürecinde organik moleküllerin oksidasyonunda kulanımı zorunludur ( 6). Hemen hemen bir tenis kortu büyüklüğünde yüzey alanına sahip akciğer (7). insanda atmosferik oksijene en çok maruz kalan en önemli organdır. Oksijenin hayati önemi olmasın rağmen aynı zamanda toksiktir. Serbest oksijen ve serbest nitrojen radikalleri akciğer fonksiyonlarını bozabilecek toksik süreçleri indükleyebilirler (8-11). Serbest radikaller metabolik reaksiyonlarla endojen (mitokondri ETS zinciri, fagosit aktivasyonu). olarak üretilebildiği gibi eksojen (hava kirliliği, sigara dumanı). yollarla da alınabilir (12-13).