VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT 42 VIETNAM-JAPAN LACQUER ART AND ITS TECHNICAL INTERFACES OF THE EARLY 20 TH CENTURY Trieu Khanh Tien Vietnam University of Fine Art Email: tientrieukhac@gmail.com DOI: https://doi.org/10.55988/2588-1264/73 As the two countries imbued with a long developed lacquer art background, with many outstanding achievements, Vietnam and Japan occupy a special position on the world map of lacquer. The initial clues of the Japanese-Vietnamese lacquer interference in the early twentieth century suggest a direction to study the compatibility and application of Japanese lacquer techniques in the process of creating lacquer paintings by traditional Vietnamese paint materials, bringing many new and unique shaping effects. Key words: Lacquer art; lacquer technical interfaces; Japanese lacquer; Vietnamese lacquer. 1. Giới thiệu Hội họa sơn mài Việt Nam, kể từ thời điểm ra đời năm 1932 đến nay, đã trải qua gần một thế kỷ phát triển. Tranh sơn mài Việt Nam luôn được coi là một trong những ngôn ngữ tạo hình đặc trưng tiêu biểu của nền mỹ thuật Việt Nam hiện đại 1 . Lịch sử phát triển của nghệ thuật sơn mài Nhật Bản và Việt Nam có khá nhiều điểm tương đồng, đều khởi nguồn từ nghề sơn cổ truyền Trung Quốc. Trải qua nhiều biến đổi của lịch sử, mỗi nước phát triển nghệ thuật sơn mài theo một hướng riêng, phù hợp với tính chất, đặc điểm của cây sơn và quan niệm về chuẩn mực thẩm mỹ riêng và đều đạt được những thành tựu nhất định. Tuy quy trình kỹ thuật và các phương pháp làm vóc, quy trình làm sơn có nhiều điểm tương đồng, nhưng hai nền nghệ thuật sơn mài của hai nước lại phát triển theo những hướng hoàn toàn khác nhau. Ở Việt Nam, dựa trên nền tảng làng nghề truyền thống, đồng thời được hoàn thiện bởi tư duy nghệ thuật giàu sáng tạo của họa sĩ Việt Nam đã đưa sơn mài trở thành một ngôn ngữ hội hoạ độc đáo, giàu bản sắc dân tộc. Trong khi đó, nghệ thuật sơn mài Nhật 1 Nguyễn Văn Chiến (2002), Những tìm tòi, thể nghiệm đưa sơn ta thành sơn mài hội hoạ trong bước đi lịch sử mỹ thuật, Kỷ yếu Hội thảo “Sơn ta và nghề sơn truyền thống Việt Nam”, tr81 - 82. Received: 25/8/2022 Reviewed: 26/9/2022 Revised: 03/10/2022 Accepted: 25/10/2022 Released: 30/10/2022