Türkiye’nin Afet Risk Yönetimi Onsekizinci Yuvarlak Masa Toplantısı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi 25 MART 2016 1 Farklı Gelişmişlik Gruplarındaki Ülkelerin Afet Yönetimi Politikaları ve Rasyonel Yaklaşım Modeli Prof. Dr. Deniz EKİNCİ İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü ekincide@gmail.com Prof. Dr. Eyüp ZENGİN İstanbul Üniversitesi Acil Durum ve Afet Yönetimi eyup.zengin@istanbul.edu.tr Prof. Dr. Ali Osman ÖNCEL İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Bölümleri aliosman.oncel@gmail.com Özet: Afet yönetimi, afetlerin önlenmesi ve zararlarının yok edilmesi veya azaltılması amacıyla afet öncesi ve sonrasında yapılması gereken faaliyetlerin planlanması, yönlendirilmesi, desteklenmesi, koordine edilmesi ve uygulanması için toplumun tüm kurum ve kuruluşlarıyla, kaynaklarının bu ortak amaç doğrultusunda kullanımını gerektiren bir yönetimdir. Gelişmiş ülkelerde etkin bir afet yönetimi çalışması, afet öncesi, afet sırası ve afet sonrası ihtiyaç duyulan tüm çalışmaları kapsamaktadır. Bu safhaların önem derecesi ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile senkronize olduğu görülür. Gelişmiş ülkelerde afet zararlarını en aza indirebilmek amacıyla gerekli önlemleri almayı, mümkün olan hallerde önlemeyi, mümkün olmayan durumlarda ise acil kurtarma ve yardım çalışmalarının etkin bir biçimde yapılmasını sağlamayı, afet zararlarının azaltılması çalışmalarını kalkınmanın her aşamasına yaymayı ve insanları bu konularda eğitmeyi amaçlayan afet öncesi uygulamalar dikkat çeker. Gelişmekte ülkelerde ise afet sırası ve sonrası uygulamalara özellikle de yara sarma politikalarına odaklanıldığı görülür. Kuskusuz gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelerdeki gibi bir yönetim beklenemez, bu en başta ekonomi ile ilişkilidir, fakat bazı temel uygulamalar ile can ve mal kayıplarının önüne geçilebilir, bu ise rasyonel bir sureci kapsar. Rasyonel yaklaşımın hayat geçirilebilmesi için ise gelişmiş ülkelerin ve Birleşmiş Milletler gibi küresel yapıların destekleri ile başarılabilir.