Bitki Gelişimi ve Stres Toleransının Geliştirilmesi Üzerine Sürdürülebilir Bir Strateji: Priming Tekniği Mustafa CERİTOĞLU 1* , Murat ERMAN 1 , Fatih ÇIĞ 1 , Sezer ŞAHİN 2 , Abdulkadir ACAR 3 1 Siirt Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Siirt, TÜRKİYE 2 Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, Tokat, TÜRKİYE 3 Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü, Tokat, TÜRKİYE Geliş Tarihi/Received: 19.02.2021 Kabul Tarihi/Accepted: 28.10.2021 ORCID ID (Yazar sırasına göre / by author order) orcid.org/0000-0002-4138-4579; orcid.org/0000-0002-1435-1982; orcid.org/0000-0002-4042-0566; orcid.org/0000-0002-0520-3945; orcid.org/0000-0002-8028-0633 * Sorumlu Yazar/Corresponding Author: ceritoglu@siirt.edu.tr Öz: Priming tekniği, tohumun ekim öncesinde su veya düşük ozmotik potansiyele sahip çözelti içerisinde belirli bir süre ve sıcaklık altında bekletilerek tekrar kurutulması esasına dayanır. Priming uygulanan tohumlar kurutulduktan sonra direk ekilebilir veya priming uygulamalarının pragmatik etkilerini kaybetmemek suretiyle düşük sıcaklıklarda uzun süre depolanabilir. Genel olarak en çok kullanılan priming teknikleri hidro-priming, ozmo-priming, halo-priming, katı matriks priming, hormonal priming, nano-priming ve biyo-priming olarak sıralanabilir. Priming tekniği, uygulanan tohumlarda çimlenme sürecindeki karakterlerin iyileştirilmesine, bitki gelişimi ve ürün veriminin teşvik edilmesine, çeşitli biyotik ve abiyotik stres faktörlerine karşı toleransın geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Priming uygulamalarında başarının artırılmasına doğrudan etkili faktörlerin başında kullanılan çözeltinin yoğunluğu, tohum/çözelti oranı, priming süresi, havalandırma, ortam sıcaklığı, kurutma, depolama ortamının sıcaklığı ve depolama süresi gelmektedir. Tohum kaplama teknolojisinin priming tekniği ile birleştirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar tarımda sürdürülebilir yaklaşım açısından son derece önemlidir. Ek olarak, biyo-priming uygulamalarının tohum kaplama tekniğinde kullanılabilmesi ve depolama süresinin uzatılmasına yönelik çalışmalar artarak devam etmektedir. Böylece, kimyasal girdilerin ve ekosisteme olan zararlarının azaltılması noktasında devrim niteliğinde bir değişimin başlangıcı olacağı öngörülmektedir. Bu derlemenin amacı; i) Priming tekniklerinin bitki gelişimi ve stres toleransının geliştirilmesi üzerine kullanım olanaklarını değerlendirmek, ii) Bitkilerde stres mekanizmasının ve priming tekniklerinin stres yönetimi açısından avantajlarının anlaşılmasını sağlamak, ve iii) Yeni teknolojik ve bilimsel uygulamaların priming tekniği ile kullanımlarını incelemektir. Anahtar Kelimeler: Antioksidan savunma sistemi, çimlenme, ekim öncesi uygulamalar, metabolik aktivite, sürdürülebilir tarım, tohum kaplama A Sustainable Strategy on Plant Growth and Improvement of Stress Tolerance: Priming Technique Abstract: Priming technique is based on the soaking of seed in water or a solution with low osmotic potential under a certain time and temperature before sowing, and re-drying to initial humidity level. Primed seeds might be sown directly or stored at low temperatures for a long time without losing the pragmatic effects of priming applications. In general, the most commonly used priming techniques can be listed as hydro-priming, osmo-priming, halo-priming, solid matrix priming, hormonal priming, nano-priming, and bio-priming. The priming technique contributes to improving germination characteristics, stimulating plant growth and crop yield, and the development of tolerance against various biotic and abiotic stress factors. The density of the used solution, seed/solution ratio, priming time, aeration, ambient temperature, drying, the temperature of the storage environment, and storage time are the main factors that directly affect the success of priming applications. Studies carried out to combine the seed coating technology with the priming technique are extremely important in terms of a sustainable approach in agriculture. In addition, studies on the use of bio-priming applications in seed coating techniques and on extending the Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi dergipark.org.tr/tutad Turk J Agric Res 2021, 8(3): 374-389 © TÜTAD ISSN: 2148-2306 e-ISSN: 2528-858X doi: 10.19159/tutad.883564 Derleme / Review orcid.org/0000-0002-4138-4579 orcid.org/0000-0002-1435-1982 orcid.org/0000-0002-4042-0566 orcid.org/0000-0002-0520-3945 orcid.org/0000-0002-8028-0633 ORCID ID (Yazar sırasına göre / by author order) İD İD İD İD İD * Sorumlu Yazar/Corresponding Author: ceritoglu@siirt.edu.tr