136 CUMHURİYET EĞİTİMİNİN YAPITAŞI TEVHİD-İ TEDRİSAT KANUNU Av. Doğukan TEMİZEL 1 ÖZET 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu; hilafetin kaldırılması, Os- manlı hanedanının yurt dışına gönderilmesi ve Şeriye ve Evkaf Vekaleti’nin kaldırılmasıyla aynı tarihte Meclis’e gelmiş ve kabul edilmiş bir kanun metni olmasının ötesinde, birçok anlam yük- lüdür. Bu çalışmada başta Tevhid-i Tedrisat Kanunu öncesindeki eğitim yapısına değinilip bunda değişiklik yapılması zorunluluğu nedenleriyle incelenmiş, Kanun’a yönelik hazırlıklara ve Kanun’un Meclis’teki görüşmelerine yönelik önemli hususlara değinilerek Ka- nun’un hazırlandığı ve oylandığı atmosfer yansıtılmaya çalışılmış; Kanun’un yürürlüğe girişi sonrası serüveni, uygulamadaki sonuçla- rı, ilerleyen süreçte eğitimdeki gelişmeler ve önce 1961 Anayasası’y- la ardından 1982 Anayasası’yla Anayasal korumaya alınması süre- ci incelenmiştir. Türk Devrimi’nin her bir parçasında olduğu gibi Eğitim Devrimi’nin de önderi olan Atatürk’ün eğitim hakkındaki görüşleriyle Eğitim Devrimi’ndeki payı örneklerle beraber irdelen- miştir. Cumhuriyet Dönemi eğitiminin rotasının Tevhid-i Tedrisat Kanunu’yla nasıl çizildiği ve bir yandan da Kanun’un Cumhuriyet eğitiminin niçin yapıtaşı olduğu; ulusal eğitim sisteminin kurulma- sı ve eğitim öğretim birliğinin kuruluş mücadelesi ışığında tartışıl- mıştır. Anahtar Sözcükler: Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 3 Mart 1924, eğitim devrimi, öğretim birliği, Atatürk. 1 İstanbul Barosu Cumhuriyet ve Eğitim Makale Yarışması ÜÇÜNCÜSÜ