VAKANÜVİS- Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi/ International Journal of Historical Researches, Yıl/Vol. 9, Sayı/No. 2, Güz/Fall 2024 ISSN: 2149-9535 / 2636-7777 Araştırma Makalesi Osmanlı Doğu Sınırında Bir Ticaret Bölgesi: 19. Yüzyıl Sonlarında Şemdinan’da Tütün Üretimi ve Satışı * Emine Şahin * (ORCID: 0000-0002-8201-0776) Makale Gönderim Tarihi Makale Kabul Tarihi 18.04.2024 26.06.2024 Atıf Bilgisi/Reference Information Chicago: Şahin, E., “Osmanlı Doğu Sınırında Bir Ticaret Bölgesi: 19. Yüzyıl Sonlarında Şemdinan’da Tütün Üretimi ve Satışı”, Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 9/2 (Eylül 2024): 1476-1499. APA: Şahin, E. (2024). Osmanlı Doğu Sınırında Bir Ticaret Bölgesi: 19. Yüzyıl Sonlarında Şemdinan’da Tütün Üretimi ve Satışı. Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 9 (2), 1476-1499. Öz Osmanlı İmparatorluğu’nda tütün kısa zamanda rağbet edilen bir tarım ürünü haline gelmiş ve devletin en önemli gelir kalemlerinden birini teşkil etmiştir. 19. yüzyıl Osmanlı’sında tütün üretimi yapılan yerlerden bir tanesi İran’a komşu olan ve Hakkâri sancağına bağlı Şemdinan kazası olmuştur. Bölgede yetiştirilen tütün, iklime uygun, güzel kokusu ve geniş yapraklı olmasından dolayı kendine özgü yapısıyla bilinen Şemdinan tütünüdür. Şemdinan tütününün vergisi ise Reji İdaresi’nin görevlileri tarafından toplanmış ve vergiyi ödemeyi reddedip karşı çıkanlar Osmanlı idaresine şikâyet edilmişlerdir. Buna karşılık Reji yetkililerinin bazı uygulamaları bölgede tepkiyle * Bu makale 2023 yılında Artvin'de düzenlenen Mehmet Genç Anısına Osmanlı Tarihi Sempozyumu'nda "19. Yüzyıl Osmanlı Doğu Sınırında Bir Ticaret Bölgesi: Şemdinan'da Tütün Üretimi ve Satışı" başlığıyla sözlü olarak sunulan bildirinin genişletilmiş halidir. * Dr. Öğr. Üyesi, Düzce Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Türkiye, eminesahin@duzce.edu.tr. Assist. Prof. Dr., Düzce University, Faculty of Arts and Sciences, Department of History, Turkey.