KSÜ Tarım ve Doğa Derg 23 (6): 1647-1655, 2020 KSU J. Agric Nat 23 (6): 1647-1655, 2020 DOI:10.18016/ksutarimdoga.vi.730633 Makarnalık Buğday (Triticum durum Desf.) B27 × Ege 88 Resiprokal Melez Popülasyonunda F4 Kuşağının Allele Özgü Markörlerle Değerlendirilmesi Merve BÜYÜKAKKAŞLAR 1 , İlker YÜCE 2 , Tuğba BAŞKONUŞ 3 , Tevrican DOKUYUCU 4 , Aydın AKKAYA 5 Ziya DUMLUPINAR 6  1,2,6 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü, Kahramanmaraş, 3,4,56 Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü, Kahramanmaraş, Türkiye 1 https://orcid.org/0000-0002-2150-3315, 2 https://orcid.org/0000-0002-9761-3561, 3 https://orcid.org/0000-0002-0744-6086 4 https://orcid.org/0000-0002-7704-6790, 5 https://orcid.org/0000-0001-9560-1922, 6 https://orcid.org/0000-0003-3119-6926 : zdumlupinar@ksu.edu.tr ÖZET Makarnalık buğday ıslah çalışmalarında kalite verim ve hastalıklara dayanıklılık önemli ıslah hedefleridir. Bu çalışmada, Türkiye’de belli bir ekim alanına sahip Ege 88 çeşidi ile bazı hastalık ve kalite özellikleri bakımından iyi olduğu bilinen B27 yerel makarnalık buğday çeşidinin resiproklu olarak melezlenmesiyle elde edilen ve F4 döl kuşağına getirilen, ebeveynlerle beraber toplam 39 genotip, mumsuluk (Wx-A1), kara pas (Sr49), gluten mukavemeti (Glu-B1), yüksek protein oranı (Gpc-B1), çavdar translokasyonu (1AL.1RS), vernelizasyon (Vrn-A1) ve bin dane ağırlığı özelliklerine ait allel spesifik markörler ile karakterize edilmiştir. Araştırmada kullanılan 39 makarnalık buğday genotipi sekiz allel spesifik DNA primeri ile taranmış ve 56 adet polimorfik bant elde edilmiş ve bu data kullanılarak genotiplerin genetik mesafeleri belirlenmiştir. Ortalama bant sayısı 7 olarak bulunurken, en çok bant üreten markör 15 bant ile Sun 479, en az bant üreten markör bir bant ile Bx 7OE markörü olmuştur. Ortalama polimorfizm bilgi içeriği (PIC) değeri 0.875 olarak hesaplanmıştır. En yüksek PIC değeri 0.99 ile SUN1, SUN479, Bx 7OE , RIS ve VRN1 markörlerinden, en düşük PIC değeri ise 0.39 ile UHW89 marköründen elde edilmiştir. Elde edilen markör verileri ile oluşturulan dendrograma göre, Ege 88 × B27_3 genotipinin diğerlerinden genetik olarak uzak olduğu ve Ege 88 × B27_7- Ege 88 × B27_8 ve B27 × Ege 88_5 - B27 × Ege 88_6 genotipleri ise % 100 benzer bulunmuştur. Makarnalık buğday genotiplerinde mumsuluk (Wx-A1), kara pas (Sr49), yüksek protein oranı (Gpc-B1), gluten mukavemeti (Glu-B1) ve çavdar translokasyonları (1AL.1RS) ile ilgili alleller tespit edilirken, vernelizasyon (Vrn-A1) ve bin tane ağırlığı ile ilgili beklenen uzunluklarda bant elde edilememiştir. Araştırma Makalesi Makale Tarihçesi Geliş Tarihi : 01.05.2020 Kabul Tarihi : 11.06.2020 Anahtar Kelimeler Makarnalık buğday Resiprokal melez Yerel çeşit Kara pas Gluten mukavemeti Evaluation of F4 Individuals Obtained from B27 × Ege 88 Durum Wheat (Triticum durum Desf.) Reciprocal Cross Population by Allele Specific Markers ABSTRACT Yield, quality and disease resistance are important variables in durum wheat breeding studies. In this study, durum wheat cultivar Ege 88 which have been grown in a certain area in our country and durum wheat landrace B27 which is known as diseases tolerant with high quality properties were crossed as reciprocal and 39 F4 individuals with their parents were screened with allele specific markers for waxiness (Wx-A1), stem rust (Sr49), gluten strength (Glu- B1), high protein ratio (Gpc-B1), rye translocation (1AL.1RS), vernalisation (Vrn-A1) and thousand kernel weight. In the research, 39 genotypes were screened with eight allele specific markers and produced 56 polymorphic bands and genetic distance of the genotypes were determined. The average allele number was determined as 7, while the most allelic marker was Sun479 with 15 bands and the lowest allele number was obtained from Bx 7OE with only one allele. Research Article Article History Received : 01.05.2020 Accepted : 01.06.2020 Keywords Reciprocal cross Durum wheat Landrace Stem rust Gluten strength