ACADEMY 2ND INTERNATIONAL CONFERENCE ON EARTHQUAKE STUDIES JULY 5 - 7, 2024- HATAY ISBN NR: 978-625-6283-37-4 CONFERENCE BOOK Academy Global Publishing House – New York 331 ANTAKYA COĞRAFYASININ DEPREM HAFIZASI Dr. Muhammed UĞURLU Bitlis Eren Üniversitesi, ORCID ID: 0000-0002-4614-5657 ÖZET Tarih, milletlerin, şehirlerin, medeniyetlerin hafızasıdır. Hafızasını yitirmiş olan bir toplumun veya bir şehrin geleceğe dair tahayyülünün olması mümkün değildir. Bu sebeple şehirlerin hafızası insan hayatı için çok önemlidir. Bu hafıza, şehrin geçirmiş olduğu evreler, şehrin yaşamış olduğu afetler ve bu afetlerden dolayı yaşanan can kayıplarını bildirmesi açısından hayatidir. Zira hali hazırda şehirde gerçekleşmesi muhtemelen olan afetlere karşı şehri daha korunaklı hale getirmesinden ve can kaybının önüne geçilebilmesi yönünden, şehre bir gelecek sunar. Binlerce yıllık bir geçmişe sahip olan Antakya’nın, geçmişten bugüne kadar geçirmiş olduğu afetler ve depremler şehrin hafızasını oluşturmaktadır. Özellikle şehirde mevcut bulunan tarihçilerin yazmış oldukları eserlerde, Antakya’nın depremleri çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu meyanda eserler incelendiği zaman şehrin hangi senelerde ve ne sıklıkla depremlere maruz kaldığını tespit etmekte ve şehrin deprem periyotlarını belirleyebilmekteyiz. Bununla birlikte tarihçilerin verdiği bilgiler ışığında, bazı dönemlerde gerçekleşen depremlerde kaç kişinin öldüğüne dair de bilgiler bulunmaktadır. Bu konuyla ilgili Urhoy Kroniği, 525 yılında Antakya’da saat 7.00’da büyük ve şiddetli depremin olduğunu, Antakya’nın birçok kısmının yıkıldığını, çocuklarının boğulduğunu aktarmaktadır. 540 yılında olan depremlerde 7.500 kişinin öldüğü zikredilmektedir. Yine 712 yılında vuku bulan depremde Antakya’nın harabeye döndüğünden tarihçiler bahseder. Yine 1054, 1615, 1822 ve 1869 yılında ve en son 2023 tarihinde gerçekleşen depremlerde binlerce insan hayatını kaybetmiştir. Bu ölümleri en aza indirebilmek adına deprem tarihi okumalarını sıklıkla yapmalı ve okullara ders olarak koymalıyız ve böylelikle de toplumsal bilinç düzeyini arttırabiliriz. Anahtar Kelimeler : İslam Tarihi, Şehir Tarihi, Antakya, Süryani Kronikleri, Deprem, Deprem Tarihi.