245 Barbara Stelingowska Uniwersytet w Siedlcach Życie i twórczość Jadwigi Łuszczewskiej (Deotymy) w kontekście ówczesnych i współczesnych analiz krytycznoliterackich Wielość publikacji herstorycznych, które spotkać można na współczesnym rynku wydawniczym, wyraźnie świadczy o zmianach w dotychczasowym modelu postrzegania kobiet, tak piszących, jak i bę- dących przedmiotem opisu (bohaterek). Tendencja ta jest pokłosiem genderowych badań historycznoliterackich oraz feminizmu, który od- tabuizowuje wiele tematów uznawanych wcześniej za niebyłe. Grażyna Lasoń-Kochańska zauważa, że „Wiele badaczek zwraca dziś uwagę na fakt, że – podobnie jak historię – tradycję […] zdominowali mężczyźni, a w jej centrum stał mit Wielkiego Artysty, boskiego twórcy, genialnego outsidera” 1 , a za Joanną Sosnowską potwierdza iż, „[…] nawet gdy spo- radycznie uznawano wielkość kobiet, albo potwierdzały one ten męski wzorzec, albo jako dziwaczki sytuowały się na jego pograniczu” 2 . Otwarcie na nowe perspektywy interpretacyjne pozwala na odkry- cie i ujawnienie dotychczas pomijanych kobiecych głosów, prezentację ich doświadczenia oraz przywrócenia miejsca w historii. Współczesne podejście feministyczne pomaga zrozumieć różnorodność doświadczeń kulturowych zachodzących w wiekach poprzednich, które miały zna- czący wpływ również na kształtowanie się współczesnego społeczeń- stwa. Zachodzące zmiany odsłaniają między innymi mechanizmy dys- kryminacji płciowej mające znaczący wpływ na tworzenie i recepcję dzieł literackich. Analizując sposób, w jaki kobiety były przedstawiane 1 Grażyna Lasoń-Kochańska, Te, których wcześniej nie było. Bohaterki herstorii jako nowe wzorce dla dziewcząt, „Filoteknos” 2022, vol. 12, s. 253. 2 Tamże.