BI KÍ HỌC VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH ĐÔNG Á VÀ ĐÔNG NAM Á:... LỜI GIỚI THIỆU SÁCH VĂN BIA VIỆT NAM Nguyễn Tuấn Cường V ăn bia là những trang sử đá. Tạo lập văn bia nhằm “gìn giữ cho muôn đời sau” là một điểm chung của rất nhiều nền văn hóa và văn minh cổ trên toàn thế giới, trong đó có Việt Nam. Là cửa ngõ giao lưu trong lịch sử giữa nhiều khu vực văn hóa châu Á, Việt Nam với lãnh thổ hiện nay có một truyền thống văn bia lâu đời về thời gian, rộng lớn về không gian, đa dạng về loại hình, và phong phú về văn tự. Từ góc nhìn ảnh hưởng của các truyền thống bi kí học, văn bia Việt Nam có thể được nhìn nhận từ hai truyền thống văn bia Đông Á và Đông Nam Á. Nội dung dưới đây trình bày một cách giản lược về bi kí học Đông Á (tập trung vào một số thành tựu trong khoảng 30 năm trở lại đây ở Trung Quốc) và Đông Nam Á (qua giới thiệu một cuốn sách tổng thuật), để từ đó nhìn nhận ngành bi kí học Việt Nam đương đại thông qua thành tựu từ một cuốn sách chuyên khảo nhan đề Văn bia Việt Nam: Di sản, văn hóa và lịch sử do Trần Trọng Dương chủ biên. 1. BI KÍ HỌC ĐÔNG Á: LƯỢC QUAN MỘT SỐ THÀNH TỰU Truyền thống văn bia Trung Quốc có ảnh hưởng rất lớn đến lịch sử văn bia Việt Nam. Tuy nhiên, giới bi kí học Việt Nam thường chỉ dẫn dụng cuốn sách Kim thạch học 金石學 của Chu Kiếm Tâm 朱劍心 (1940) 1 1 1 Chu Kiếm Tâm 朱劍心，《金石学》，上海：商務印書館，1940. Sách này đã được tái bản nhiều lần ở Trung Quốc.