Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2024;9(2):274-83
274
Sağlık Profesyonellerinin Kültürel Alçak Gönüllülük ve
Birey/Hasta Mahremiyetine Yönelik Görüşleri:
Tanımlayıcı Araştırma
Health Professionals Views on Cultural Humility and
Individual/Patient Privacy: Descriptive Research
Hanife KAYA
a
, Mine BEKAR
b
a
Etimesgut Şehit Sait Ertürk Devlet Hastanesi, Ankara, Türkiye
b
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sağlık Programları Bölümü, Sivas, Türkiye
Bu çalışma, Hanife Kaya’nın “Sağlık Profesyonellerinin Kültürel Alçak Gönüllülük ve Birey/Hasta Mahremiyetine Yönelik Görüşleri” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir (Sivas:
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi; 2023).
ÖZET Amaç: Araştırma, sağlık profesyonellerinin kültürel alçak gönüllülük ve
birey/hasta mahremiyetine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı
olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini 01.05.2022-
15.06.2022 tarihleri arasında Samsun ili, Havza Devlet Hastanesi, aile sağlığı
merkezleri ve Havza Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezinde çalışan 210
sağlık profesyoneli oluşturmuş, evrenin tümü örnekleme alınmıştır. Veriler Ki-
şisel Bilgi Formu ve Hemşirelikte Hasta Mahremiyeti Ölçeği ve Kültürel Alçak
Gönüllülük Görüş Formu ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; var-
yans analizi, bağımsız gruplarda t-testi, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U testi,
Cronbach’s alfa testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Bul-
gular: Sağlık profesyonellerinin %33,8’i hemşire, %22,9’u doktor, %13,3’ü ebe-
dir, %84,3’ü devlet hastanesinde, %45,7’si serviste çalışmaktadır. Sağlık
profesyonellerinin kültürel alçak gönüllülük ile ilgili görüşlerini belirlemeye yö-
nelik ifadelere katılma oranlarının yüksek olduğu ve sağlık profesyonellerinin
Hemşirelikte Hasta Mahremiyet Ölçeği toplam puan ortalamasının 4,59±0,47 ol-
duğu belirlenmiştir. Alt boyut puan ortalamaları ise özel hayat ve kişisel bilgile-
rin gizliliği 4,57±0,47; cinsiyete ilişkin mahremiyet 4,48±0,57; kendini
koruyamayanların mahremiyeti 4,64±0,57; bedensel mahremiyet 4,67±0,59;
uygun ortam oluşturma 4,67±0,58’dir. Sağlık profesyonellerinin Hemşirelikte
Hasta Mahremiyeti Ölçeği puanının yüksek olduğu birey/hasta mahremiyetine
özen gösterdiği belirlenmiştir. Sağlık profesyonellerinin kültürel alçak gönüllü-
lük görüşleri ile Hemşirelikte Hasta Mahremiyeti Ölçeği toplam ve alt boyutları
arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Sağlık
profesyonellerinin kültürel alçak gönüllülük ile ilgili görüşlere katılımı ve
birey/hasta mahremiyet ölçeği puanlarının yüksek olduğu belirlenmiş, kültürel
alçak gönüllülük ve birey/hasta mahremiyetine duyarlı oldukları saptanmıştır.
Bu sonuçlar doğrultusunda, sağlık profesyonellerinin kültürel alçak gönüllülük
ve birey/hasta mahremiyetine yönelik duyarlılıklarının ve farkındalıklarının sür-
dürülmesi için desteklenmeleri, kültürel alçak gönüllülük ve birey/hasta mahre-
miyetine yönelik görüşlerinin ve yaklaşımlarının belirlenebileceği nitel
araştırmaların yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Birey/hasta mahremiyeti; kültürel alçak gönüllülük;
sağlık profesyonelleri
ABSTRACT Objective: The research was conducted as a descriptive study to
determine the views of health professionals regarding cultural humility and indi-
vidual/patient privacy. Material and Methods: The population of the research
consisted of 210 health professionals working in Samsun province, Havza State
Hospital, family health centers and Havza Physical Therapy and Rehabilitation
Center between 01.05.2022 and 15.06.2022 and who agreed to participate in the
research, and the entire population was sampled. Data were collected with the
Personal Information Form, Patient Privacy in Nursing Scale and Cultural Hu-
mility Opinion Form. In evaluating the data; analysis of variance, independent
samples t-test, Kruskal-Wallis, Mann-Whitney U test, Cronbach's alpha test were
used. The significance level was taken as 0.05. Results: 33.8% of health profes-
sionals are nurses, 22.9% are doctors, 13.3% are midwives, 84.3% work in pub-
lic hospitals and 45.7% work in wards. It was determined that the rate of
agreement with the statements aimed at determining the views of health profes-
sionals on cultural humility was high and the total mean score of the Patient Pri-
vacy in Nursing Scale was 4.59±0.47. Subscale mean scores are: privacy and
confidentiality of personal information: 4.57±0.47; privacy regarding gender
4.48±0.57; privacy of those who cannot protect themselves 4.64±0.57; physical
privacy 4.67±0.59; Creating a suitable environment is 4.67±0.58. It has been de-
termined that healthcare professionals with high Patient Privacy in Nursing Scale
scores pay attention to individual/patient privacy. The difference between the cul-
tural humility views of health professionals and the total and sub-dimensions of
the Patient Privacy in Nursing Scale was found to be statistically significant
(p<0.05). Conclusion: It was determined that health professionals' participation
in views on cultural humility and individual/patient privacy scale scores were
high, and they were found to be sensitive to cultural humility and individual/pa-
tient privacy. In line with these results, health professionals should be encour-
aged to maintain their sensitivity and awareness towards cultural humility and
individual/patient privacy. It is recommended to conduct qualitative research to
determine their views and approaches towards support, cultural humility and in-
dividual/patient privacy.
Keywords: Individual/patient privacy; cultural humility;
health professionals
ORİJİNAL ARAŞTIRMA ORIGINAL RESEARCH
DOI: 10.5336/healthsci.2023-99844
Correspondence: Mine BEKAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sağlık Programları Bölümü, Sivas, Türkiye
E-mail: minebekar@gmail.com
Peer review under responsibility of Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences.
Received: 11 Oct 2023 Received in revised form: 27 Feb 2024 Accepted: 27 Feb 2024 Available online: 06 Mar 2024
2536-4391 / Copyright © 2024 by Türkiye Klinikleri. This is an open
access article under the CC BY-NC-ND license (http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/).
Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi
Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences
KAYNAK GÖSTERMEK İÇİN:
Kaya H, Bekar M. Sağlık profesyonellerinin kültürel alçak gönüllülük ve birey/hasta mahremiyetine yönelik görüşleri: Tanımlayıcı araştırma. Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2024;9(2):274-83.