3 SPORDA SOSYAL BÜTÜNLEŞME ÖLÇEĞİ (SSBÖ) GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI Baki YILMAZ * Ünal KARLI ** A. Azmi YETİM * ÖZET Bu çal›ﬂman›n amac› sporun sosyal bütünleﬂme üzerindeki etkisini de¤erlendirmede kullan›labilecek bir ölçek geliﬂtirmektir. Çal›ﬂman›n örneklem grubunu Ankara’da bulunan üniversitelerde (Gazi Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Orta Do¤u Teknik Üniversitesi, Bilkent Üniversitesi) okuyan ve do¤a sporlar›na aktif olarak kat›lan lisans ve yüksek lisans ö¤rencileri oluﬂturmuﬂtur. Da¤›t›lan toplam 500 ölçekten do¤ru olarak doldurulmuﬂ 406 (230 erkek, 176 bayan) adedi de¤erlendirilmeye al›nm›ﬂt›r. Veri toplama arac› olarak Sporda Sosyal Bütünleﬂme Ölçe¤i (SSBÖ) kullan›lm›ﬂt›r. Birinci bölümü kat›l›mc›lar›n kiﬂisel özelliklerini sorgulayan ifadeler oluﬂtururken ikinci bölümü kat›l›mc›lar›n spora kat›l›mlar› sonucunda elde ettikleri kiﬂisel, sosyal, psikolojik, fiziksel ve bütünleﬂme gibi kazan›mlar›n de¤erlendirildi¤i 32 madde oluﬂturmaktad›r. Maddelerin de¤erlendirilmesinde 5-puanl› Likert tipi ölçek kullan›lm›ﬂt›r (1= kesinlikle kat›lm›yorum; 5= kesinlikle kat›l›yorum). Verilerin istatistiksel analizinde ölçe¤in alt boyutlar›n› ortaya ç›karabilmek için keﬂfedici faktör analizi uygulanm›ﬂ ve keﬂfedici faktör analizinde varimax eksen döndürmeli temel bileﬂenler analizi yöntemi uygulanm›ﬂt›r. Anketin iç tutarl›l›¤›n› test etmek için keﬂfedici faktör analizi sonucunda belirlenmiﬂ olan alt boyutlara ve toplam ölçe¤e Cronbach’s Alfa iç tutarl›l›k testi uygulanm›ﬂt›r. Varimax eksen döndürmeli temel bileﬂenler analizi sonucu özde¤eri 1’den yüksek 7 faktör tespit edilmiﬂtir. Tespit edilen faktörlerin ölçe¤e iliﬂkin aç›klad›klar› varyans %60.37’dir. Birinci faktör 9., 10., 11., 16., 17.,18. ve 20. maddelerden, ikinci faktör 19., 21., 22., 25., 26., 27. ve 28. maddelerden, üçüncü faktör 2., 12., 13., 14. ve 15. maddelerden, dördüncü faktör 29., 30., 31. ve 32. maddelerden, beﬂinci faktör 1., 4., 7. ve 8. maddelerden, alt›nc› faktör 6., 23. ve 24. maddelerden ve yedinci faktör 3. ve 5. maddelerden oluﬂmuﬂtur. Faktörlerin Cronbach’s Alpha iç tutarl›l›k de¤erleri birinci faktör için 0.80, ikinci faktör için 0.82, üçüncü faktör için 0.80, dördüncü faktör için 0.82, beﬂinci faktör için 0.71, alt›nc› faktör için 0.75 ve yedinci faktör için 0.55 olarak tespit edilmiﬂtir. Toplam ölçe¤in Cronbach’s Alpha iç tutarl›l›k de¤eri ise 0.91 ç›km›ﬂt›r. Sonuç olarak yap›lan araﬂt›rman›n analizleri; Sporda Sosyal Bütünleﬂme Ölçe¤i’nin sporun, sportif aktivitelere kat›lan insanlara sosyal bütünleﬂme anlam›nda sa¤lad›¤› katk›lar› ölçme ve de¤erlendirmede kullan›labilir bir ölçek oldu¤unu ortaya koymuﬂtur. Anahtar Kelimeler: Spor, Sosyal Bütünleﬂme, Do¤a Sporlar› Geliş tarihi: 12.04.2006; Yayına kabul tarihi: 04.06.2007 * Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, ANKARA ** Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü, ANKARA Gazi Beden E¤itimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XI (2006), 4 : 3 - 10