Düzce İlahiyat Dergisi 8/2 (Aralık 2024), 276-304 | Araştırma Makalesi Düzce İlahiyat Dergisi | e-ISSN: 2980-2814 Mağrib Dönemi Fâtımîler’de Denizcilik/Donanma (297-362/909-973) Furkan Erbaş | 0000-0002-2021-6445 | furkan.erbas@igdir.edu.tr Dr. Arş. Gör, Iğdır Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, İslam Tarihi Anabilim Dalı, Iğdır, Tür- kiye ROR ID: 05jstgx72 Öz İsmâilî Şiîliğine mensup Fâtımî Devleti, 297/909 yılında İfrîkıye’de Abbâsîler’e bağlı Ağ- lebîler’i ortadan kaldırarak kuruluşunu tamamladı. Kurulduğu andan itibaren Mağrib böl- gesinde siyasî ve askerî açıdan etkin bir güç olmayı hedefleyen Fâtımî Devleti, Batı Akde- niz’de Bizans İmparatorluğu ve Endülüs Emevî Devleti ile mücadele etmek zorunda kal- masından ötürü büyük bir deniz gücüne sahip olması gerektiğini fark etti ve Ağlebîler’in Batı Akdeniz’deki denizcilik alanındaki birikimini de tevarüs ederek güçlü bir donanma oluşturdu. Bölgedeki stratejik konumu nedeniyle Sicilya adasını hâkimiyet altına alarak Bi- zans İmparatorluğu’na karşı üstünlük kurdu. Ayrıca İtalya’nın güneyinde yer alan şehir- lere başarılı akınlar gerçekleştirerek sınırlarını genişletme çabası içerisinde oldu. Halife Kâim döneminde İtalya’nın kuzeyinde bulunan Cenova şehrinin ele geçirilmesiyle devletin deniz gücü büyük bir sıçrayış kaydetti. Halife Mansûr ve Mu‘izz dönemlerinde zirve çağını yaşayan Fâtımî denizciliği, Bizans İmparatorluğu’na karşı parlak başarılar kazanılmasının yanında Endülüs şehirlerine saldırılarda bulunulmasına imkân tanıdı. Batı Akdeniz’de bu- lunan Sardinya ve Korsika gibi adaların da kontrol altına alınmasıyla bölgede önemli öl- çüde Fâtımî hâkimiyeti tesis edildi. Fâtımîler askerî açıdan denizciliğe önem verdikleri gibi ticari açıdan da denizciliği geliştirdiler ve Batı Akdeniz’deki gemileri sayesinde geniş bir ticari ağ yelpazesine sahip olarak önemli işler üstlendiler. Bu çalışmada Fâtımîler’in önem verdikleri denizcilik faaliyetleri sayesinde Akdeniz’in batısında nasıl etkili oldukları ortaya konmaya çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler İslâm Tarihi, Fâtımîler, Mağrib, Batı Akdeniz, Denizcilik. Atıf Bilgisi Erbaş, Furkan. “Mağrib Dönemi Fâtımîler’de Denizcilik/Donanma (297-362/909-973)”. Düzce İlahiyat Dergisi 8/2 (Aralık 2024), 276-304. https://doi.org/10.61272/duid.1548079