___________________________________________________________ a  Yök 100/2000 Doktora bursiyeri, Afyon Kocatepe Üniversitesi Türkiyekerimozdemir38@gmail.com b  Prof. Dr., Afyon Kocatepe Üniversitesi Türkiyemustafaguler4308@gmail.com Citation: Özdemir, K. ve Güler, M. (2024). Modern eğitime geçişte finansman sorununa çözüm olarak Basra Evkaf-ı Münderisesi. Kesit Akademi Dergisi, 10 (40), 113-130. Bu makale İntihal.net tarafından taranmıştır. This article was checked by Intihal.net. Bu makale Creative Commons lisansı altındadır. This article is under the Creative Commons license. Doi: 10.29228/kesit.75949 Research Article _____________________________________________________ Modern Eğitime Geçişte Finansman Sorununa Çözüm Olarak Basra Evkaf-ı Münderisesi ___________________________________________________________ Obliterated Waqfs of Basra as a Solution to the Financing Problem in the Transition to Modern Education Kerim ÖZDEMİR a Mustafa GÜLER b Geliş: 09.06.2024Kabul: 23.09.2024 Öz: Bu çalışma, Osmanlı Devleti’nin son döneminde özellikle XIX. yüz- yılın son çeyreği ile XX. yüzyılın başlarında eğitimin modernleştirilmesi mücadelesinde yaşanan finansman sorunlarına çözüm argümanı olarak görülen münderis vakıfların Basra’daki serencamını incelemektedir. Ça- lışmanın amacı eğitimin modernleştirilmesi mücadelesinin getirdiği hızlı okullaşma, memur ücreti ve genel eğitim harcamalarının Basra’da karşılanmasındaki yöntemlerden biri olan münderis vakıf akarlarının talimatnamede belirtilen ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı, karşıla- dıysa ne seviyede gerçekleştiği ve Basra’da eğitim öğretime etkisi araş- tırılmıştır. Çalışma çerçevesinde Basra’da bulunan ve münderis hale gel- miş olan vakıfların tespiti yapılmış olup akarlarının kullanımı ve mün- deris varidatın maarife aktarıldıktan sonra eğitim harcamaları dışında hangi amaçlar için kullanıldığı ele alınmıştır. Nüfuzlu kişilerce vakıf akarlarının haksız kullanımı ve zaman zaman yaşanan yolsuzluklar ör- nekler üzerinden açıklanmıştır. Burada dikkat çeken münderis hale ge- len vakıfların çokluğu ve bu vakıfların akarlarının ciddi bir meblağ ola- rak ortaya çıkması olmuştur. Öyle ki nakit paranın eğitim harcamaları- nın karşılanmasından sonra arta kalan miktarın talimatname uyarınca belirlenenlerin dışındaki eğitim harcamalarında kullanılmış olduğu ya da usule aykırı şekillerde işletildiği görülmektedir. Diğer yandan mün- deris vakıf akarlarına daha fazla gelir sağlaması maksadıyla eklemeler ya da yeniden inşalar söz konusu olmuştur. Tüm bu usulün