bilimname 51, 2024/1, 87-146 Araştırma Makalesi Geliş Tarihi: 01.01.2024, Kabul Tarihi: 13.02.2024, Yayın Tarihi: 30.04.2024 doi: 10.28949/bilimname.1418688 DİN KÜLTÜRÜ VE AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ AKADEMİK ÖZ-YETERLİK VE ÜSTBİLİŞSEL FARKINDALIKLARININ İNCELENMESİ Cemil OSMANOĞLU a Mustafa ULU b Öz Bu araştırmanın temel amacı Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (DKAB) öğretmen adaylarının akademik öz-yeterlikleri ile üstbilişsel farkındalıkları arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modeliyle yürütülen araştırmanın örneklemini dokuz farklı üniversitenin İlahiyat ya da İslami İlimler Fakültelerinde 2022-2023 yıllarında öğrenim görmekte olan öğrenciler arasından basit tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 744 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak Owen & Froman (1988) tarafından geliştirilen ve Ekici (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan Akademik Öz-yeterlik Ölçeği ve Durdukoca & Arıbaş (2019) tarafından geliştirilen Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği ile kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların Akademik Öz-yeterlik Ölçeği ortalamasının 2,82; Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği ortalamasının ise 3,46 olduğu görülmüştür. Akademik Öz-yeterlik Ölçeği genel puanında erkeklerin ortalamasının kadınların ortalamasından daha yüksek olduğu, buna karşın Üstbilişsel Farkındalık Ölçeği genel ortalamaları arasında cinsiyet bazında anlamlı bir farklılaşma olmadığı bulgulanmıştır. Akademik öz- yeterlik ölçeği ile Üstbilişsel farkındalık ölçeği genel puanları arasında orta düzeyli pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yine her iki ölçeğin alt boyutları arasında da belirgin anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Üstbilişsel farkındalığın akademik öz-yeterliği yordama gücünü belirmek amacıyla yapılan Regresyon analizi sonucunda Üstbilişsel farkındalığın hem genel düzeyde hem de Kişisel farkındalık, Organizasyonel farkındalık ve Yargısal farkındalık faktörleri bağlamında akademik öz-yeterliği istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Din Eğitimi, Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenliği, akademik öz-yeterlik, üstbilişsel farkındalık. a Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi, osmanoglu@erciyes.edu.tr b Doç. Dr., Erciyes Üniversitesi, mustafaulu@erciyes.edu.tr