İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ ARAŞTIRMALARI DERGİSİ Cilt: 4, Sayı:3, 2015 Sayfa: 787-790 Müzikolojide Anahtar Bir Kavram: Postyapısalcılık “David Beard ve Kenneth Gloag: Post-Structuralism, Musicology: The Key Concepts, London and Newyork: Routledge, 2005, p. 145-148.” Çeviri: Ömer Can SATIR Yrd. Doç. Dr., Hitit Üniversitesi GSTMF Müzik Bölümü omercans@gmail.com Postyapısalcılık, genel olarak, yapısalcılıktan doğan birçok farklı alandaki düşünce ve fikir hareketi olarak tanımlanabilir. Aynı zamanda bu hareket, yapısalcılığın hem ilk işaretlerine hem de egemenliğine tepki olarak doğmuştur. Açık bir biçimde tanımlanması ise, Fransız teorisyen ve yazarların 1960’lı yıllarda yaptığı çalışmalarla mümkün olmuştur. Postyapısalcılık, tıpkı yapısalcılık gibi dile ve onun bağlantılarına odaklanır. Ancak yapısalcılık çalışmalarının objektif/nesnel bir bilim gibi görülme ihtimalini reddederek yapısalcılıktan ayrılır. Bu açıdan postyapısalcılık, öznelliği ve farklılığı benimsemiş gibi görünebilir. Gerçekte ise, teorik paradigmalardan ziyade, olası teorik yolların oluşturduğu kavramsal bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Dilin yeniden gözden geçirilmesi ise, Fransız filozof Jacques Derrida ile gerçekleşmiştir. Derrida, Saussure’ün dil kalıbının görünüşte değişmez olan ikililiklerini yapısal olarak çözümlediği ve yeni anlam çeşitliliklerini ortaya çıkardığı çalışmalarıyla gündeme gelmiştir. Çalışmalarında yapısalcı bir tasarımdan, postyapısalcı bir düşünce tarzına geçişi en iyi özetleyen yazarlardan biri de Fransız edebiyatı teorisyeni Roland Barthes’tır. Barthes, ilk olarak 1957'de yayımladığı ‚Mytologies‛ (Mitolojiler) kitabıyla (Barthes, 1973), geniş bir sosyal ve kültürel fenomenler yelpazesini, temel yapıları bakımından inceleyerek yapısalcılığın yayılmasında önemli bir rol oynamıştır. Bunun yanında Barthes, yeni olasılıkları dikkate alarak entelektüel değişmenin farkına varmıştır. Örneğin yazar, ‚The Death of the Author‛ (Yazarın Ölümü) adlı makalesinde, yorumlamayı, edebi bağlamda anlamın bulunduğu yer olarak görerek, odak noktasını dilin yapı olarak inşasından çok yorumun çoğul olasılıklarına kaydırmıştır (Barhtes 1977, 142-8). Barthes'ın 1970'lerde kaleme aldığı S/Z