Tarih İncelemeleri Dergisi Cilt/Volume XIX, Sayı/Number 2 Aralık/December 2004, 35-53. ATATÜRK’ÜN HİMAYESİNDE KURULAN TÜRK MAARİF CEMİYETİ (1928-1933) Mevlüt Çelebi * Özet “Cumhurbaşkanı olmasaydım, Millî Eğitim Bakanı olmak isterdim” sözü, Atatürk’ün eğitime verdiği önemi göstermesi bakımından anlamlı bir sözdür. Daha Millî Mücadele devam ederken, Sakarya Meydan Muharebesi’nin en kritik günlerinde Maarif Kongresi’nin toplayan Atatürk, zaferden sonra da eğitimin yaygınlaşması için inkılâplar yapmıştır. Atatürk’ün himayesinde ve Başvekil İsmet Paşa’nın başkanlığında 31 Ocak 1928 tarihinde Ankara’da kurulan Türk Maarif Cemiyeti’nin amacı genel olarak eğitimin yaygınlaşmasını sağlamaktır. Bunu gerçekleştirmek için cemiyet; eğitim imkanı bulamayan fakir öğrencileri ücretsiz olarak okutmuş, yurtlar açmış ve yabancı okulların etkinliğini azaltmıştır. Devrin önde gelen isimlerinin de üye olarak bulunduğu cemiyet; İzmir, İstanbul, Mersin, Bursa, Konya gibi Türkiye’nin dört bir yanında şubeler açmıştır. İlk adı “Türk Maarif Cemiyeti” olan derneğin adı 1936 yılında bir süre “Türk Kültür Cemiyeti” olarak değiştirilmiştir. Cemiyet; Haziran 1946’dan beri “Türk Eğitim Derneği” adı altında, Türk eğitiminin çağdaşlaşması ve yaygınlaşması yönündeki faaliyetlerine devam etmektedir. Anahtar Kelimeler: Eğitim, Atatürk ve Eğitim, Türk Eğitim Derneği, Türkiye Cumhuriyeti, Abstract The Turkish Education Association founded by protection of Atatürk (1928-1933) Education was important for Atatürk, who was founder of the Turkish Republic. He made some revulations for modernization in education in Turkey. The Turkish Education Association was established on 31 January 1928 by protection of Atatürk and by chairmanship of İsmet İnönü. Aim of this asssociation was to found new schools, and student dormitories and help to poor students. Association organized lotteries for the helping Center of Turkish Education Association was Ankara. But, association’s branches also were founded in İstanbul, İzmir, Bursa, Konya and Afyon cities. Key words:, Turkey, Education in Turkey, Atatürk and education, Turkish Education Association GİRİŞ