Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi / The Journal of International Social Research Cilt: 11 Sayı: 56 Nisan 2018 Volume: 11 Issue: 56 April 2018 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20185639076 OTEL İŞLETMELERİNDE ÇALIŞANLARIN ALGILADIKLARI SOSYAL KAYTARMA DÜZEYİ: GAZİANTEP OTELLERİNDE BİR UYGULAMA LEVEL OF PERCEIVED SOCIAL LOAFING OF EMPLOYEES IN HOTEL ORGANIZATIONS: A SAMPLE FROM GAZIANTEP Atınç OLCAY • Müjdat ERTÜRK ** Cihan GEYLAN *** Öz Sosyal kaytarma, kişilerin grup olarak çalışmaları esnasında bireysel çabasını azaltması olarak tanımlanmaktadır. Sosyal kaytarma ile ilgili ilk çalışma 1880’lerde Ringelmann tarafından yapılan halat çekme deneyidir ve deney sonucunda bireylerin tek başınayken gösterdikleri çabayı grup içinde göstermedikleri ortaya çıkmıştır. Kişinin grup içindeki çalışmasının belirlenememesi, grup üyelerinin çok fazla sayıda olması, kişinin kendi çabasının fark edilemeyeceğini düşünmesi, kaytarma yapan kişinin, çalışma arkadaşlarının da kaytarma yaptıklarını düşünmesi sosyal kaytarmanın nedenleri arasındadır. Bu araştırmada, Gaziantep’te faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı otel işletmelerinin ön büro, kat hizmetleri ve yiyecek-içecek departmanlarında çalışan çalışanların algıladıkları sosyal kaytarma düzeyi ile algılanan sosyal kaytarma düzeyi arasında demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar olup olmadığı test edilmiştir. Anket yöntemi ile 263 katılımcıdan elde edilen veriler SPSS 21.0 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan normal dağılım testi sonucunda verilerin normal dağıldığı tespit edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde çalışanların demografik özelliklerine göre algıladıkları sosyal kaytarma düzeylerine yönelik Independent-Samples t-test ve One Way ANOVA testleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; çalışanların algıladıkları sosyal kaytarma düzeyinin orta düzeyde olduğu ve algılanan sosyal kaytarma düzeyi ile yaş, eğitim ve gelir düzeyi değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Sosyal Kaytarma, Otel İşletmeleri, Otel Çalışanları, Gaziantep. Abstract Social loafing is defined as the phenomenon of a person exerting less effort during working in a group. Research on social loafing began with rope pulling experiments by Ringelmann in 1880s, who found that members of a group tended to exert less effort in pulling a rope than did individuals alone. Deindividuation, abundant number of people in the group, the idea of not being recognized about his self-struggle, and the idea of loafing of other group members are among the consequences of social loafing. This study examined the level of perceived social loafing of employees, who work as desk-clerks, housekeepers, and service attendants in four- and five-star hotels in Gaziantep and the effects of control variables on the level of perceived social loafing. Data collected from 263 participants via questionnaires were analyzed by utilizing SPSS 21.0. Normality test showed that the data were normally distributed. Independent-Samples t-test and One Way ANOVA were conducted to analyze the relationships between control variables and the level of perceived social loafing of employees. The findings showed that the level of perceived social loafing of employees was medium level and there were significance differences between the level of perceived social loafing and age, education, and income level of participating employees. Keywords: Social Loafing, Hotel Organizations, Hotel Employees, Gaziantep. 1. Giriş Dünya genelinde en hızlı gelişen sektörlerden biri olan turizm, hem gelişmiş ülkeler için hem de gelişmekte olan ülkeler için önemli bir sektördür. Gelişmiş ülkeler turizm sektörünün gelir etkisinden yararlanırken gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler ise turizm sektörünün döviz kazandırıcı ve istihdam olanakları oluşturma gücünden yararlanmaktadır (Yıldız, 2011, 54). Turizm sektörünün temelini oluşturan konaklama sektörü, en çok istihdam sağlayan, vergi veren ve tanıtımda başrol oynayan sektördür. Konaklama sektörünün esas birimi olan otel işletmeleri ise, turistik mal ve hizmetlerin üretim ve tüketiminin eş zamanlı gerçekleştiği departmanlardan oluşmaktadır. Otel işletmeleri; tüketicilere konaklama, yeme-içme, dinlenme ve eğlenme hizmetlerini bir arada sunmaktadır (Güler, 2009, 61-62). • Doç. Dr. Gaziantep Üniversitesi Turizm Fakültesi, olcay@gantep.edu.tr ** Dr., Girne Öğretmenevi Müdür Yardımcısı, mujdate26@gmail.com ***Yüksek Lisans Öğrencisi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği A.B.D., c.geylan@outlook.com