SPORCULARDA TÜKENMİŞLİK VE BAŞARI MOTİVASYONU İLİŞKİSİ Doç. Dr. Sevinç NAMLI Erzurum Teknik Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Erzurum- Türkiye, ORCID: 0000-0003-0958-6792 Dr. Öğr. Üyesi Eda YILMAZ Erzurum Teknik Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Erzurum- Türkiye, ORCID: 0000-0003-4832-3792 Arş. Gör. Fatih ATEŞ Erzurum Teknik Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü Erzurum- Türkiye, ORCID: 0009-0000-5510-2694 Özet İnsan yaşamının yoğun geçen belirli dönemleri sonunda yaptığı işe karşı aşırı yorgun, isteksiz ve motivasyon kaybı yaşayabilir. Bu duygu durumu genellikle tükenmişlik olarak adlandırılmaktadır. Tükenmişlik duygusunu yaşayan bireyler umutsuz ve depresif duygu durumlarına sahip olur ve yaptığı işte başarı motivasyonlarını kaybedebilirler. Doğası gereği sürekli rekabet ortamında olan sporcuların tükenmişlik durumunu yaşamaları performanslarına olumsuz şekilde yansıması beklenebilir. Bu çalışmanın da amacı sporcularda tükenmişlik düzeyi ve başarı motivasyonu ilişkisini ortaya koymaktır. Bu amaçla aktif sporculuk hayatı devam eden 439 sporcudan (178 Kadın, 261 Erkek) veriler elde edilmiştir. Veriler yüz yüze ve online olarak “sporcu tükenmişlik ölçeği” ve “spora özgü başarı motivasyonu ölçeği” aracılığı ile toplanmıştır. Normallik dağılımı analizleri sonrası çıkan sonuçlara göre parametrik testlerin yapılmasına karar verilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; duygusal/fiziksel tükenme, duyarsızlaşma ve tükenmişlik toplam puanlarında kadınların erkeklere göre daha yüksek puan aldıkları ve sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Azalan başarı hissi alt boyutunda istatistiksel olarak bir farka rastlanmamıştır. Diğer taraftan aşarı motivasyonu tüm alt boyutları ile toplam puanlarında kadın katılımcıların erkeklere göre daha yüksek puanlara sahip olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Katılımcıların spor türü değişkenine göre yapılan analizler sonucunda takım sporu ile uğraşanların başarıyı yakalama alt boyutunda aldıkları puanların bireysel sporculara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür (p<0,05). Sporculuk türü değişkenine göre ise lisanslı sporcuların Milli sporculara kıyasla güç gösterme alt boyutunda istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek puan aldıkları tespit edilmiştir(p<0,05). Ek olarak sporcuların spor yılı değişkeni ile tükenmişlik (r=0,057) ve başarı motivasyonları (r=0,019) arasında istatistiksel olarak anlamlı olmayan pozitif yönde çok zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Spor, Sporcu, Tükenmişlik, Başarı, Motivasyon THE RELATIONSHIP BETWEEN BURNOUT AND ACHIEVEMENT MOTIVATION IN ATHLETES Abstract At certain intense periods of a person's life, he or she may experience extreme fatigue, reluctance and loss of motivation towards his or her work. This emotional state is often referred to as burnout. Individuals who experience burnout have hopeless and depressive moods and may lose their motivation to succeed in their work. It can be expected that athletes, who are constantly in a competitive environment due to their nature, may experience burnout, which may have a negative impact on their performance. The aim of this study is to reveal the relationship between burnout level and achievement motivation in athletes. For this purpose, data were obtained from 439 active athletes (178 women, 261 men). The data were collected face-to-face and online through “athlete burnout scale” and “sport- specific achievement motivation scale”. According to the results obtained after the normality distribution analysis, it was decided to conduct parametric tests. According to the findings, it was seen that women scored higher than men in emotional/physical exhaustion, depersonalization and burnout total scores and the results were statistically significant (p<0.05). No statistically significant difference was found 1 st INTERNATIONAL SCHOLARSHIP OF TEACHING AND LEARNING CONGRESS www.iksadkongre.com/teaching Istanbul, Türkiye 180